ABD yönetiminin OpenAI’de pay almasına yönelik bir anlaşma ihtimali gündemde. Konuya yakın kaynaklara göre üst düzey yetkililer, yapay zeka şirketlerinde kamu payı edinilmesini içeren seçenekleri değerlendiriyor. OpenAI tarafında yürütülen görüşmelerin geçmişi ise Sam Altman’ın bu fikri 2025 yılında gündeme getirmesine kadar uzanıyor.
Masadaki çerçeveye göre OpenAI, ABD hükümetine gönüllü olarak belirli bir oranda öz sermaye sunabilir. Bu model, şirketin daha önce ortaya koyduğu “Public Wealth Fund” yaklaşımına benzer bir sonuç doğurabilir. OpenAI, nisan ayında yayımladığı sanayi politikası taslağında bu yapının, “her vatandaşa yapay zeka kaynaklı ekonomik büyümede pay” sağlamayı hedeflediğini belirtmişti.
Bununla birlikte anlaşmanın temel ayrıntıları henüz sonuçlanmış değil. Hükümetin ne kadar hisse alacağı, bu hissenin hangi koşullarda verileceği ve sürecin nasıl yapılandırılacağı şu aşamada netleşmiş değil. Dolayısıyla ortada tamamlanmış bir işlemden çok, çerçevesi tartışılan bir olasılık bulunuyor.
ABD yönetiminin teknoloji şirketlerinde doğrudan pay sahibi olması tamamen yeni bir konu değil. Daha önce hükümet, Intel’de yaklaşık $9 milyarlık yatırım karşılığında yüzde 10 hisse elde etmişti. Bu örnek, stratejik görülen teknoloji alanlarında kamu desteğinin zaman zaman sermaye katılımı ile birlikte kurgulanabildiğini gösteriyor.
OpenAI ile yürütülen temasların sürdüğü belirtilirken, Sam Altman’ın yakın zamanda Washington’daki politika yapıcılarla yapay zeka düzenlemeleri üzerine görüştüğü de aktarılıyor. Bu görüşmeler, şirketlerin teknik geliştirme hızını korumaya çalıştığı bir dönemde, kamu denetimi ve ulusal politika hedeflerinin nasıl dengeleneceği sorusunu yeniden öne çıkarıyor.
Gelişmenin zamanlaması da dikkat çekici. Trump yönetimi kısa süre önce, yapay zeka modelleri kamuya sunulmadan önce devlet denetimini mümkün kılan bir başkanlık kararnamesi imzaladı. Bu düzenleme, hükümete belirli modeller üzerinde ön inceleme ve gözetim yetkisi sağlıyor. Böylece yalnızca yatırım ya da hisse sahipliği değil, düzenleyici denetim tarafı da aynı anda şekillenmeye başlamış durumda.
OpenAI ise bu çerçevede hükümetin taleplerine uyum göstereceğini açıkladı. Şirket, en yeni modellerini halka açmadan önce düzenleyicilerin incelemesine sunacağını belirtti. Bu yaklaşım, hem olası hisse görüşmeleri hem de yeni gözetim mekanizması açısından OpenAI’nin Washington ile daha koordineli bir çizgi izlediğine işaret ediyor.
Şimdilik kesinleşen bir anlaşma yok. Ancak görüşmelerin varlığı, yapay zeka sektöründe kamu ile özel şirketler arasındaki ilişkinin yalnızca regülasyon düzeyinde kalmayabileceğini gösteriyor. Eğer süreç somutlaşırsa, OpenAI için finansal ve yönetsel etkileri olan yeni bir model ortaya çıkabilir.
