ABD’de yapay zekâ kullanılarak hazırlanan hatalı bir istihbarat değerlendirmesinin, ordunun Çin’e ait bir gemiye müdahale etmeyi ciddi biçimde değerlendirmesine yol açtığı bildirildi. İddiaya göre olay Orta Doğu’da yaşandı ve yanlış rapor, karar sürecini tehlikeli bir eşiğe kadar taşıdı.
Aktarılan bilgilere göre değerlendirme, özel operasyonlar komutanlığında görevli bir analistin bir AI sohbet botuna Çin gemisinin manifestosunu sormasıyla oluşturuldu. Kullanılan sistemin, açık kaynak istihbaratı ile gizli sinyal istihbaratını bir araya getirerek gemide “nükleer silah programının bileşenleri” bulunduğu sonucuna vardığı öne sürülüyor.
Bu iddianın ardından ABD ordusunun gemiyi durdurma ya da el koyma benzeri bir adımı değerlendirdiği, ancak raporun AI üretimi olduğunun anlaşılmasıyla sürecin durduğu belirtiliyor. Haberde yer alan kaynaklardan biri, olayın “neredeyse bir savaşı başlatacağını” söyledi.
Şimdilik geminin gerçekte ne taşıdığı bilinmiyor. Benzer şekilde analistin hangi yapay zekâ aracını kullandığı da netleşmiş değil. Bunun ticari bir model mi yoksa kamu kurumları için geliştirilmiş bir sistem mi olduğu açıklanmadı. Bu belirsizlik, savunma alanında AI kullanımının yalnızca teknik doğruluk değil, izlenebilirlik ve denetlenebilirlik açısından da sorun yaratabildiğini gösteriyor.
Olay, ABD Savunma Bakanlığı’nın AI kullanımını hızlandırdığı bir döneme denk geliyor. Ocak ayında Savunma Bakanı Pete Hegseth, kurumun “AI-first” yaklaşımını benimsemesini ve önde gelen ABD’li AI şirketlerinin modelleriyle denemeler yapmasını isteyen bir memorandum yayımlamıştı.
Son aylarda savunma tarafında farklı ortaklıklar da gündeme geldi. Şubat ayında SpaceXAI’nin, askeri kullanım için Grok erişimine yönelik bir anlaşma yaptığı bildirildi. Mayıs ayında ise NVIDIA, Microsoft ve Amazon’un, AI teknolojilerini Savunma Bakanlığı’na sunmak üzere bir ortaklığa gittiği aktarıldı.
Bu örnek, yapay zekânın kamu ve savunma altyapısında yaygınlaşmasının ticari açıdan güçlü bir motivasyon yarattığını, ancak klasik kurumsal yazılımlardan farklı riskler taşıdığını ortaya koyuyor. Özellikle istihbarat gibi yüksek hassasiyetli alanlarda, AI çıktılarının insan denetimi olmadan operasyonel karar zincirine girmesi çok ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
