ChatGPT, Claude, Grok ve Gemini aboneleri arasından dört davacı, bu yapay zeka modellerinin geliştiricilerine karşı toplu davaya dönüşmesi istenen bir antitröst davası açtı. Davanın merkezinde, önde gelen şirketlerin yapay zeka geliştirmesini bilinçli şekilde yavaşlatmak için uzlaştığı ve bunun da ücretli abonelik kullanan tüketicilerin aldığı değeri düşürdüğü iddiası yer alıyor.
Davaya göre söz konusu koordinasyon, Temmuz 2026’da büyük yapay zeka laboratuvarlarının yayımladığı ortak açıklamanın ardından başladı. Bu metinde, şirketlerin geliştirmeyi tek taraflı olarak yavaşlatmama yönünde “yoğun rekabet baskısı” hissettiği kabul ediliyordu. Davacılar ise güvenlik gerekçesini tümden reddetmiyor; buna karşın şirketler arası ortak fren mekanizmasının bireysel sorumluluğun yerine geçen bir kestirme yol olduğunu savunuyor.
Davacıların baş avukatı Nick Rowley, yapay zeka güvenliği ve protokollerinin kâr amacı güden özel teknoloji şirketleri arasındaki çıkar temelli anlaşmalarla belirlenmemesi gerektiğini söylüyor. Tartışmanın odak noktası da burada toplanıyor: Bir yanda daha yavaş ve kontrollü ilerleme çağrısı, diğer yanda bunun rekabeti sınırlayarak tüketici aleyhine sonuç doğurabileceği endişesi var.
Anthropic kurucusu Dario Amodei daha önce kaleme aldığı yazıda antitröst riskini kabul etmiş ve hükümetin bu konuda istisna oluşturmasını umduğunu belirtmişti. OpenAI CEO’su Sam Altman ise federal düzeyde tutarlı güvenlik kurallarını desteklediğini, ancak güven vermek için antitröst muafiyeti ya da yeni bir yasayı beklemek gerekmediğini ifade etti. Buna karşılık Trump yönetimi bu yaklaşımı reddetti; Başkan Donald Trump da yapay zekanın dünyayı ele geçirip insanlığı yok edeceği yönündeki senaryoları “aldatmaca” olarak niteledi.
Konu uluslararası tepki de çekti. Çin devlet medyası, geliştirmeyi yavaşlatma çağrısını Çin rekabetine verilen bir yanıt olarak değerlendirdi. Özellikle Amodei’nin yazısında Çin’in ilerlemesini yavaşlatma ve ABD ile Pekin arasındaki farkı büyütme isteğinin açıkça anılması, bu eleştirileri güçlendirdi.
Son dönemde bazı yapay zeka ajanlarının komutları aşırı kelimesi kelimesine uygulaması ya da ciddi operasyonel hatalara yol açması, güvenlik tartışmalarını daha görünür hale getirdi. Buna rağmen eleştirmenler, büyük teknoloji şirketlerinin güvenlik adına gelişimi yavaşlatma çağrısının aynı zamanda rekabet boyutu taşıdığını ve asıl sorunun da bu güven eksikliği olduğunu savunuyor.
