ABD Hava Kuvvetleri, bir F-22 Raptor pilotunun Anduril YFQ-44A Fury insansız hava aracını simüle muharebe sırasında yönettiği hava testini başarıyla gerçekleştirdi. Testte pilot, doğrudan uçağı uzaktan uçurmak yerine taktik komutlar verdi; Fury ise bu komutları görev dizisine ve uçuş manevralarına çevirerek istenen sonuca ulaşmaya çalıştı.
Bu çalışma, USAF’in Collaborative Combat Aircraft (CCA) programının bir parçası. Programın temel amacı, insansız hava araçlarını savaş uçağı filolarına entegre etmek. Buradaki ana fikir, pilotun kendi uçağını uçururken ek olarak bir veya birden fazla insansız platforma görev atayabilmesi. Böylece pilot; sensör verisi yönetimi, tehdit değerlendirmesi ve silah bırakma kararları gibi zaten yoğun olan iş yüküne ek olarak drone’u manuel biçimde kontrol etmek zorunda kalmıyor.
CCA yaklaşımında insansız kanat arkadaşı, verilen taktik hedefi anlayıp bunu otonom şekilde uygulayabilmeli. Örneğin F-22 pilotu Fury’ye düşman hava savunmasını gözetleme veya angaje olma benzeri bir görev verirken, kendisi ana göreve yani düşman savaş uçaklarına karşı göreve odaklanabiliyor. Bu model, insanlı ve insansız platformların aynı görev paketinde birbirini tamamlamasına dayanıyor.
Bununla birlikte, söz konusu testin başarılı olması sistemin kısa vadede ön hat birliklerinde kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Komuta entegrasyonu, operasyonel kullanıma giden yolda aşılması gereken birkaç eşikten yalnızca biri. Programın hâlâ taktik otonominin sınırlarını, güvenli uçuş kontrolünü ve silah kullanım yetkilendirmesini ayrı ayrı test etmesi gerekiyor.
Bir diğer kritik başlık ise elektronik karıştırma ve kesintili haberleşme koşulları. Hava Kuvvetleri, drone’un komut alamadığı anlarda nasıl davranacağını ve iletişim kesildiğinde görevi ne ölçüde sürdürebileceğini görmek istiyor. Özellikle modern hava muharebesinde veri bağlantısının kesilmesi veya bastırılması olası olduğundan, platformun bu senaryolardaki davranışı programın olgunluğu açısından belirleyici olacak.
Teknik yeteneklerin ötesinde, Fury benzeri sistemlerin mevcut askeri yapıya entegrasyonu da önemli bir iş kalemi. Buna bakım ve servis süreçleri, silah yükleme ve emniyet prosedürleri, konuşlandırma adımları ve sınırlı altyapıya sahip ileri hava üslerinde operasyon dahil. Bir platformun başarılı test uçuşu yapması ile düzenli harekât temposuna uyum sağlaması arasında ciddi fark bulunuyor.
Yine de USAF, CCA konseptini ileri taşımakta kararlı görünüyor. Kurum, otonom drone’ları insanlı savaş uçakları için bir kuvvet çarpanı olarak değerlendiriyor. Amaç, tek bir pilotun birden fazla platformu görevlendirerek benzer görevleri tamamen insanlı çözümlere kıyasla daha düşük maliyetle yerine getirebilmesi. İsveç ve Çin gibi ülkeler de tek operatörün birden çok drone’u yönettiği benzer fikirleri deniyor, ancak CCA’nin odağı özellikle hava gücü tarafında yoğunlaşıyor.
