Hollanda’nın Amsterdam kentinde yapımı süren bir Microsoft veri merkezi sahası, yaklaşık 100 protestocunun eylemine sahne oldu. Göstericilerin bir bölümünün “Screw your data center” yazılı pankartlar taşıdığı belirtiliyor. Saha sahibi olan Pure Data Centers, alandaki kişilere güvenli biçimde ayrılmaları ve varsa endişelerini diyalog yoluyla paylaşmaları çağrısında bulundu. Microsoft ise insanların güçlü tepkilerini anladığını, barışçıl ifade hakkına saygı duyduğunu, ancak yasa dışı eylemleri onaylamadığını açıkladı.
Eylem, daha geniş çaplı bir Avrupa kampanyasının parçası olarak öne çıkıyor. “Stop Dirty Data Centers” koalisyonu, 6-7 Kasım 2026 tarihlerinde 16 ülkede eş zamanlı aksiyonlar planladığını duyurdu. Programda Amsterdam’ın yanı sıra Dublin, Varşova ve Danimarka’daki başka bir Microsoft sahası da yer alıyor. Koalisyonun paylaştığı haritaya göre önümüzdeki günlerde Avrupa genelinde 85 noktada etkinlik düzenlenmesi hedefleniyor.
Grup, özellikle kentler ve yerleşim bölgeleri çevresinde hızlanan AI veri merkezi yatırımlarına karşı çıkıyor. Protestocular, büyük ölçekli veri merkezlerinin çevre ve yerel yaşam üzerindeki etkilerine ilişkin uzun bir endişe listesi sıralıyor. Bunlar arasında enerji faturaları, konut sıkıntısı, istihdam yapısı, iklim krizi, sıcak hava dalgaları, su kıtlığı, mahremiyetin zayıflaması, gözetimin artması, tedarik zincirinin olumsuz etkileri ve yerel toplulukların yaşam kalitesi gibi başlıklar bulunuyor.
Koalisyonun temel talebi, Avrupa’da büyük veri merkezleri için derhal moratoryum uygulanması. Bununla birlikte grup, mevcut tesislerin kapatılmasını istemediğini ve teknolojik ilerlemeye bütünüyle karşı olmadığını da söylüyor. Talep edilen şey, özellikle AI odaklı yeni veri merkezi projelerinin, hükümetler daha net kurallar koyana kadar yavaşlatılması veya bekletilmesi. Böylece yeni yatırımların çevreye ve çevrede yaşayan insanlara kalıcı zarar vermeden ilerlemesi amaçlanıyor.
Veri merkezlerine yönelik tepki son dönemde yalnızca Hollanda ile sınırlı değil. Avrupa’da farklı ülkeler bu alandaki büyümeyi daha sıkı denetlemeye başladı. Finlandiya’da Google’ın iştiraki Tuike Finland Oy hakkında, iddiaya göre 816 acre orman alanının izinsiz şekilde yok edilmesi nedeniyle ceza soruşturması açıldı. Danimarka ise toplam başvuruların 60GW seviyesini aşmasının ardından veri merkezi şebeke bağlantı taleplerinde frene bastı. Bu rakamın, ülkenin mevcut tepe elektrik tüketiminin sekiz katından fazla olduğu ifade ediliyor. İtalya’da ise bir yerel konsey, tarım arazilerindeki veri merkezi projelerine %200 vergi getirerek yatırımcıları eski sanayi alanlarını yeniden kullanmaya yönlendirdi.
AB teknoloji şefi Henna Virkkunen de tartışmaya daha dengeli bir çerçeve çiziyor. Virkkunen, AI’ın son derece önemli bir teknoloji olduğunu ve Avrupa’nın kendi kapasitesine sahip olması gerektiğini söylerken, vatandaşların enerji faturalarının hızla yükselmemesi, elektrik kesintileri yaşanmaması ve bu projelerin çevreye zarar vermemesi konusunda güven duymalarının da kritik olduğunu vurguluyor. Yaşanan son protesto, veri merkezi yatırımlarında teknik kapasite kadar toplumsal kabulün de belirleyici hale geldiğini gösteriyor.
