ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, gelişmiş AI GPU’larına yönelik ihracat kısıtlamalarının Çin’e giden tüm donanımı durduramadığını kabul etti. Bessent’e göre ABD’nin getirdiği yasaklara rağmen kayda değer miktarda kısıtlı donanım Çin’e veya diğer hasım ülkelere ulaşabiliyor. Bu değerlendirme, Nvidia donanımlarının ara şirketler üzerinden el değiştirmiş olabileceği yönündeki tartışmaları yeniden öne çıkardı.
Bessent’in açıklamalarında asıl vurgu, mevcut kuralların varlığından çok bunların ne kadar etkili uygulandığına yöneldi. Hazine Bakanı, Nvidia’nın müşterilerini yeterince tanıyıp tanımadığının ve satışların açık biçimde aracı gibi görünen paravan yapılara gidip gitmediğini önlemek için şirket içinde güçlü denetim mekanizmaları bulunup bulunmadığının sorgulanması gerektiğini söyledi. Ona göre mesele yalnızca bireysel yöneticilerin davranışları değil, kurumsal kontrol yapısının yeterliliği.
Bessent, bu aşamada daha sert ihracat yasakları ya da devlet kurumlarına ek yetkiler verilmesi gerektiğini savunmadı. Bunun yerine mevcut düzenlemelerin doğru ve kararlı biçimde uygulanmasının daha önemli olduğunu belirtti. Yani Washington tarafında sorun, kural eksikliğinden çok denetim ve yaptırım tarafındaki boşluklar olarak görülüyor.
Açıklamalarda Nvidia’nın hukuk işlerinden sorumlu yöneticisi Timothy Teter da doğrudan eleştirildi. Bessent, Teter’in Megaspeed’den Alice Wong’un Singapur’da gözaltına alınmasının arkasında ABD Ticaret Bakanlığı’nın olup olmadığını sormak için temasa geçtiği yönündeki bilgileri eleştirel bir çerçevede değerlendirdi. Buna karşılık Bessent, Nvidia yöneticilerinin müşterilerin Çinli kuruluşlar adına aracı olarak hareket ettiğini bilmesi halinde ortaya çıkabilecek olası sonuçlar konusunda yorum yapmadı.

Öte yandan Bessent, Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın bu iddialardan haberdar olup olmadığı konusunda kesin konuşmadı. Elde doğrulanmış bir bilgi olmadığını vurgularken, eğer söz konusu sevkiyatlar gerçekten bu şekilde gerçekleştiyse bunun şirket içinde yeterince güçlü kontroller kurulmadığı anlamına geleceğini söyledi. Bessent ayrıca Nvidia yönetim kurulunun konuyu kapsamlı biçimde inceleyeceğine inandığını da ifade etti.
Megaspeed cephesinde ise ABD yönetimi içindeki görüş ayrılıkları dikkat çekiyor. Bessent, Hazine, Savaş ve Dışişleri bakanlıkları ile ABD Ticaret Temsilciliği’nin Megaspeed’in aylardır Entity List’e eklenmesini desteklediğini belirtti. Ancak bu tür ihracat kısıtlamalarını uygulama yetkisi Ticaret Bakanlığı’na bağlı Bureau of Industry and Security’de bulunuyor. İddiaya göre Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Çin ile ticari gerilimi artırabileceği endişesiyle Megaspeed’in kara listeye alınmasını aylarca geciktirdi.
Gelişme, yalnızca ABD-Çin teknoloji gerilimini değil, AI hızlandırıcılarının küresel dağıtım zincirinde denetimin ne kadar zor olduğunu da gösteriyor. Özellikle yüksek performanslı Nvidia GPU’larının doğrudan yasaklı pazarlara değil, önce farklı şirket ve ülkeler üzerinden yönlendirilmesi ihtimali, ihracat kontrollerinin pratikte ne kadar delinmeye açık olduğunu ortaya koyuyor. Şimdilik Washington’ın mesajı net: Yeni kurallardan önce mevcut kuralların gerçekten işletilmesi bekleniyor.

