ABD’de veri merkezleri son dönemde siyasi ve toplumsal tartışmaların odağına yerleşmiş durumda. Ancak Memphis’te başlayan yeni bir program, AI odaklı büyük tesis yatırımlarının yerel topluluklara doğrudan fayda sağlayabileceğini gösteren somut bir örnek sunuyor. Kent yönetimi, SpaceX’in Colossus 1 veri merkezinden elde edilen emlak vergisi gelirleriyle finanse edilen yeni bir konut onarım destek programı için başvuruları açtı.
HOPE adı verilen girişimin toplam bütçesi $2 milyon seviyesinde. Program kapsamında şartları karşılayan her başvuru sahibine $25,000 finansal destek verilecek. Bu destek; yapısal onarımlar, sıhhi tesisat, ısıtma ve iklimlendirme sistemleriyle ilgili tamiratlar, çatı onarımı veya değişimi, erişilebilirlik iyileştirmeleri ve boya, çit ile peyzaj dahil dış cephe düzenlemeleri gibi alanlarda kullanılabilecek.
Programın dikkat çeken yanı, bütçesinin tamamen SpaceX’in ilgili tesisinden doğan emlak vergisi gelirlerinden karşılanması. Bu da veri merkezi yatırımlarının yalnızca enerji tüketimi ve altyapı baskısı üzerinden değil, yerel gelir yaratma kapasitesi üzerinden de değerlendirilmesine kapı aralıyor. Özellikle konut stokunun bakım ve onarım ihtiyacının yüksek olduğu bölgelerde bu tür modeller, teknoloji yatırımlarının toplumsal kabulünü artırabilecek bir araç olarak öne çıkıyor.
SpaceX’in AI tarafına odaklanan birimi SpaceXSI da Memphis’te ek altyapı yatırımları planlıyor. Şirket, kentte 150MW kapasiteli bir trafo merkezi inşa etmek için $35 milyon ayırmış durumda. Buna ek olarak ikinci bir trafo merkezi için $20 milyon daha yatırım planlanıyor. Önümüzdeki iki yıl içinde kurulması hedeflenen su geri dönüşüm tesisi için ayrılan bütçe ise $80 milyon seviyesinde.
Bu rakamlar, veri merkezlerinin yalnızca sunucu kapasitesinden ibaret olmadığını bir kez daha hatırlatıyor. Elektrik şebekesi bağlantıları, trafo merkezleri, soğutma ve su yönetimi gibi kalemler, AI odaklı büyük ölçekli tesislerde en az işlem donanımı kadar kritik hale gelmiş durumda. Memphis örneğinde görülen yaklaşım, bu altyapı büyümesinin bir bölümünü yerel topluluklara geri döndüren bir çerçeve oluşturuyor.

Öte yandan sektörde daha sıra dışı fikirler de gündeme geliyor. NVIDIA’nın, SPAN’ın duvara monte edilen ve klima dış ünitesi boyutundaki hesaplama kutusuyla seçili evlerin dış cephesine 16 Blackwell GPU ve 4 sunucu CPU’su yerleştirmeyi hedeflediği belirtiliyor. Toplam değeri $250,000’ın üzerinde olan bu kurulumla bazı evler küçük ölçekli birer veri merkezi düğümüne dönüştürülürken, ev sahipleri için ek gelir akışı da oluşturulması amaçlanıyor.
SpaceX tarafında büyüme hızı da dikkat çekici. Colossus 1 ve Colossus 2 veri merkezlerinin toplam kapasitesinin 2026 sonuna kadar 2.7 GW seviyesine ulaşması bekleniyor. Şirket ayrıca Teksas’taki Rio Grande Valley bölgesinde 444 acre büyüklüğünde bir Starbase AI kampüsü kuruyor ve Arizona’da 6 GW’lık bir hesaplama kampüsü planını da değerlendirmeyi sürdürüyor.
SpaceX’in hedefi, 2026 sonunda 2.5 ila 3 GW kapasiteye ulaşmak ve 2027 sonuna kadar buna 10 GW daha eklemek. Bu da toplam kapasiteyi yaklaşık 13 GW düzeyine taşıyacak. Güç üretimi ve soğutma altyapısı da hesaba katıldığında şirketin toplam enerji ayak izinin 20 GW seviyesine kadar çıkabileceği ifade ediliyor. Bu ölçekteki büyüme, veri merkezi yatırımlarının ekonomik ve toplumsal etkilerinin önümüzdeki dönemde daha fazla tartışılacağını gösteriyor.

