Anakartlardaki chipset ya da Intel’in deyimiyle Platform Controller Hub, günümüzde büyük ölçüde PCIe üzerinden çalışan bir I/O merkezi haline gelmiş durumda. Modern işlemciler artık SoC yapısına yaklaştığı için sistemin temel işlevleri doğrudan CPU içinde yer alıyor; chipset ise ek PCIe hatları, USB, SATA ve benzeri bağlantıları sağlıyor. Bu yapı, chipset tabanlı I/O genişletmesini doğrudan bir PCIe kartına taşımayı da mümkün kılıyor.
Bu yaklaşımın son örneklerinden biri WisdPi’nin “PROM21 All In Expansion Card” modeli. Bir diğeri ise Computex’te görülen Minisforum çözümü. Her iki kart da AMD’nin Promontory 21 yongasını temel alıyor. Bu detay önemli, çünkü Promontory 21 aslında doğrudan bir PCI Express I/O denetleyicisi gibi çalışıyor. Hatta AMD, X670 chipset tasarımında iki adet Promontory 21 yongasını seri biçimde kullanıyor. Sonuçta daha fazla bağlantı elde ediliyor, ancak tüm trafik yine CPU’ya PCI Express 4.0 x4 bağlantısı üzerinden gidiyor.
WisdPi’nin yarım yükseklikteki PCI Express 4.0 genişleme kartı, sunduğu bağlantılarla dikkat çekiyor. Kart üzerinde dört adet M.2 yuvası, beş adet USB 10 Gbps portu, altı adet USB 2.0 portu ve PCI Express 4.0 destekli bir OCuLink bağlantısı yer alıyor. Bu OCuLink portu, istenirse dört SATA portuna da ayrılabiliyor. Kâğıt üzerinde bakıldığında, bazı anakartların sunduğundan daha zengin bir I/O paketi ortaya çıkıyor. Ürünün fiyatı ise kablolar hariç $199 olarak belirtiliyor.
WisdPi ağırlıklı olarak Raspberry Pi odaklı ürünleriyle bilinse de bu kartın kullanım alanı bununla sınırlı değil. PCI Express bağlantısı sunan Raspberry Pi cihazlarıyla uyumlu olması, kartın yalnızca o platforma özel olduğu anlamına gelmiyor. Tasarım gereği AMD, Intel, Arm ya da başka bir platformdaki PCIe destekli sistemlerde de kullanılabilecek genel bir genişleme kartı niteliği taşıyor.
Minisforum tarafındaki model de benzer şekilde dört M.2 yuvası ve bir OCuLink bağlantısı sunuyor. Ayrıca en az bir adet 20 Gbps USB portuna sahip olduğu görülüyor. Buna karşılık WisdPi kartındaki SATA işlevi ve ek USB portlarının burada bulunmadığı belirtiliyor. Öte yandan Minisforum çözümünün hızlı SSD’ler için blower fan ve kapak içeren özel bir soğutma birimiyle gelmesi bekleniyor. İlginç olan nokta, dört sürücünün tamamı takıldığında hat başına bant genişliğinin PCIe 4.0 x2 ile sınırlı görünmesi. Fiyat henüz açıklanmış değil, ancak ürünün bu yılın üçüncü çeyreğinde satışa çıkması planlanıyor.
Bu tür kartlar özellikle giriş seviyesi ya da eski anakartlı sistemler için anlamlı olabilir. Özellikle yalnızca tek M.2 yuvasına sahip eski platformlarda, tek bir PCIe yuvası üzerinden depolama ve bağlantı seçeneklerini ciddi biçimde artırma potansiyeli sunuyorlar.
