Küresel bellek pazarındaki arz sıkışıklığı yeniden gündemde. Yapay zeka çiplerine yönelik yüksek talebin etkisiyle bellek tarafında oluşan baskı sürerken, Apple’ın bazı ürünlerinde fiyat artışına gitmesi ve buna gerekçe olarak bellek kıtlığını göstermesi dikkat çekti. Bu gelişmenin ardından, şirketin ABD yönetiminden Çinli bellek üreticisi CXMT’den tedarik yapabilmek için izin talep ettiği yönünde iddialar ortaya çıktı.
Ancak Korea Investment & Securities’in değerlendirmesine göre CXMT’nin küresel bellek pazarında belirleyici bir etki yaratması zor görünüyor. Kurum, Apple gerekli onayı alsa bile fiili tedarikin gerçekleşme ihtimalinin düşük olduğunu düşünüyor. Bunun temel nedenleri arasında hem Çin’in iç pazar öncelikleri hem de CXMT’nin üretim kapasitesinin uluslararası ölçekte anlamlı bir rahatlama sağlayacak seviyede olmaması gösteriliyor.
CXMT son aylarda sıkça gündeme geldi. Haziran ayında yayımlanan bir raporda şirketin HBM3 bellek tarafında Güney Koreli rakipleriyle benzer seviyeye ulaştığı öne sürülmüştü. HBM3, NVIDIA’nın H100 AI GPU’larında kullanılan bir bellek standardı. H100’ün ise şirketin en yeni Rubin AI çiplerinin iki nesil gerisinde yer aldığı belirtiliyor. Bunun yanında, başka haberlerde Google’ın da CXMT’nin bellek çözümlerini değerlendirmiş olabileceği iddia edildi.
Öte yandan şirketin önünde jeopolitik ve düzenleyici engeller de bulunuyor. CXMT, Biden yönetimi döneminde Pentagon tarafından Çin askeri şirketi olarak tanımlandı. Ayrıca Reuters’a göre şirketin Commerce Department’ın Entity List listesine alınması da onaylandı. Bu tablo, ABD merkezli şirketlerin CXMT ile doğrudan çalışmasını yalnızca ticari değil, aynı zamanda siyasi ve hukuki açıdan da karmaşık hale getiriyor.
KIS’in notunda öne çıkan asıl nokta ise Çin iç pazarındaki talep dengesi. Analistlere göre Çin’de bellek üretim kapasitesi, yerel ihtiyaçları karşılamak amacıyla LPDDR yerine DDR yongalarına kaymış durumda. Bu değişim, ülkedeki akıllı telefon üreticilerini de etkileyen bir DRAM daralmasına yol açtı. Sonuç olarak, üretilen sınırlı DRAM kapasitesinin öncelikle yerli şirketlere yönlendirilmesi daha olası görülüyor.
Bu çerçevede, Çin hükümetinin CXMT’nin yabancı şirketlere bellek sevkiyatını sınırlayabileceği de değerlendiriliyor. Yani sorun yalnızca Apple’ın olası bir ABD izni alıp alamaması değil; izin çıksa bile Çin tarafının stratejik öncelikleri nedeniyle sevkiyatın kısıtlanması mümkün olabilir. KIS, bu nedenle CXMT’nin Apple gibi büyük uluslararası müşterilere düzenli ve anlamlı hacimde ürün sağlamasının düşük ihtimal olduğunu savunuyor.
Analistlerin vardığı sonuç net: CXMT, mevcut durumda Çin’deki talebi karşılamakta zaten zorlanırken küresel pazardaki baskıyı azaltacak ek kapasiteye sahip değil. Bu da şirketin kısa vadede uluslararası bellek fiyatları veya arz dengesi üzerinde belirgin bir etki yaratmasını zorlaştırıyor. Dolayısıyla Apple etrafında dönen tedarik iddiaları gündem yaratmış olsa da, mevcut tablo CXMT’nin küresel bellek sıkışıklığını çözecek ölçekte bir oyuncu haline gelmediğine işaret ediyor.
