Açık kaynaklı Zluda projesi, CUDA ikililerini Nvidia dışındaki donanımlarda çalıştırmayı hedefleyen en dikkat çekici girişimlerden biri olmaya devam ediyor. Yayınlanan Zluda 6 güncellemesi, özellikle AMD GPU’lar üzerinde 32-bit PhysX desteği ve Windows uyumluluğu tarafındaki yeniliklerle öne çıkıyor. Ancak teknik ilerlemeye eşlik eden haberin diğer yüzü daha olumsuz: proje bir kez daha ticari finansmanını kaybetti ve geliştirici Andrez Janik’in ifadesiyle yeniden bir “hafta sonu projesi” haline geldi.
Zluda 6’nın en dikkat çekici yeniliği, henüz pre-alpha aşamasında olan 32-bit PhysX desteği. Mevcut durumda bu destek tamamlanmış sayılmıyor, ancak ilk sonuçlar umut verici görünüyor. Janik, kumaş ve deformasyon demolarının çalıştığını gösterirken, 2010 çıkışlı Mafia II’de PhysX efektleri açıkken 3 kat performans artışına işaret eden bir ekran görüntüsü de paylaştı. Buna karşın sistemin halen belirgin sınırlamaları var. Akışkan simülasyonlarında hatalar görülebildiği, ayrıca ZLUDA’nın Steam oyunlarına yüklenme yönteminin şimdilik yeterince olgun olmadığı belirtiliyor.
Windows tarafında ise kullanım sürecini kolaylaştırmaya dönük bir adım atılmış durumda. Zluda 6 ile gelen yenilenmiş zluda.exe yükleyicisi, gerekli performans kütüphanelerini artık otomatik olarak yüklüyor. Bu değişiklik, özellikle Windows üzerinde kurulum ve çalıştırma sürecini daha pratik hale getirmeyi amaçlıyor. Projenin genel hedeflerinden birinin daha iyi Windows desteği olduğu düşünülürse, bu güncelleme küçük ama önemli bir ilerleme olarak görülebilir.
Sürüm 6’nın bir diğer önemli bölümü PyTorch odaklı iyileştirmelerden oluşuyor. Güncelleme kapsamında derleyici düzeltmeleri ve performans kütüphanelerine yönelik çeşitli geliştirmeler yer alıyor. Bu da Zluda’nın yalnızca eski oyunlardaki PhysX gibi niş kullanım senaryolarına değil, aynı zamanda CUDA etrafında şekillenen yazılım ekosistemine de temas etmeye devam ettiğini gösteriyor.
Projenin geçmişi de en az teknik tarafı kadar dalgalı. Zluda ilk olarak 2020’de CUDA’yı Intel donanımında çalıştırmak amacıyla başlatıldı. 2021’de terk edilen çalışma, 2022 civarında yeniden canlandırıldı ve odak zamanla AMD ekran kartlarına kaydı. 2024’te AMD’nin finansmanı kesmesiyle proje bir darbe aldı; ağustos ayında ise Janik, şirketin finanse ettiği kodu yeniden inşa etmek zorunda kaldı. 2024’ün sonlarında bulunan ve kimliği açıklanmayan yeni sponsor da artık desteğini çekmiş durumda.
Bu noktada Zluda’nın geleceği daha çok geliştiricisinin kişisel ilgisine bağlı görünüyor. Janik, finansman olmadığı için önceliklerin artık en eğlenceli bulduğu alanlara kaydığını söylüyor; PhysX desteği ve yenilenen Windows yükleyicisi de bu yaklaşımın sonucu. Son kullanıcı açısından bakıldığında, tamamen açık kaynaklı bir CUDA uyumluluk katmanının yaşamaya devam etmesi önemli. Daha büyük ölçekli yapay zeka kullanımında ise HIP, Scale ve Musify gibi farklı yaklaşımlar sunan alternatif projeler de masada kalmayı sürdürüyor.
