ASML, mevcut Low-NA EUV litografi sistemlerinin fiyatlarını yükseltmeyi değerlendiriyor. Şirketin finans şefi Roger Dassen, bu olası artışların hemen devreye girmeyeceğini, çünkü sipariş ve teslimat takvimlerinin yıllara yayıldığını söyledi. Buna rağmen konu önemli; zira ASML, dünyadaki tek EUV litografi sistemi tedarikçisi konumunda ve atacağı her fiyat adımı tüm yarı iletken sektörünü etkileyebilir.
ASML’nin yaklaşımı yeni değil. Şirket uzun süredir “value-based pricing” olarak adlandırdığı modelle, daha yüksek verimlilik ve daha iyi teknik çıktı sunan yeni nesil araçları daha yüksek ortalama satış fiyatıyla konumlandırıyor. Erken dönem Twinscan NXE sistemleri yaklaşık €100 milyon–€120 milyon bandında konuşulurken, NXE:3400C ve NXE:3600D ile bu seviye yaklaşık €140 milyon–€170 milyona çıktı. En yeni NXE:3800E daha da yukarı tırmanırken, High-NA sınıfındaki EXE sistemlerinin makine başına €350 milyonun üzerinde olduğu belirtiliyor.
Bu fiyat artışlarının arkasında sadece pazar gücü değil, teknik ilerleme de var. NXE:3400C ve NXE:3600D saatte 160–170 wafer işleyebilirken ve ≤ 1.1nm MMO sunarken, NXE:3800E ve NXE:3800F sırasıyla 220 WPH ve 260 WPH seviyesine çıkıyor, MMO ise 0.9nm’ye iniyor. Gelecek nesil NXE:4200G ve NXE:4200H içinse 300 WPH üzeri verimlilik ile ≤0.8nm – ≤0.7nm MMO hedefleniyor. Kısacası ASML, müşterilerine daha fazla üretkenlik ve daha iyi overlay sundukça bunun karşılığını fiyata yansıtmak istiyor.
Şirketin elini güçlendiren temel unsur talep. ASML, 2026’nın ikinci çeyreğinde €9.326 milyar satış ve €2.918 milyar net kâr açıkladı. 2026 toplam satış beklentisini de €43 milyar ile €45 milyar aralığına yükseltti. Üretim kapasitesi tarafında şirket bu yıl 65 EUV sistemi üretmeyi, gelecek yıl kapasiteyi yaklaşık %30 artırarak 84–85 seviyesine çıkarmayı, 2028’de ise 110 EUV tarayıcıya ulaşmayı planlıyor. Dassen’e göre 2027 Low-NA EUV kapasitesi neredeyse tamamen dolmuş durumda ve 2028 için de kayda değer sayıda sipariş alınmış durumda.
Ancak işin kritik noktası burada başlıyor: ASML fiyatları teoride artırabilecek olsa da, mevcut siparişlerin önemli bölümü zaten sözleşmeye bağlanmış satış değerleriyle backlog içinde yer alıyor. Bu yüzden 2027’de ve 2028’in bir kısmında teslim edilecek sistemlerde ani fiyat artışı yapmak kolay görünmüyor. Yeni fiyatların daha çok 2028’in ikinci yarısı ve sonrası için alınacak siparişlere yansıması daha olası görünüyor, fakat şirket bunu doğrudan doğrulamış değil.
Bu durum özellikle TSMC açısından stratejik önem taşıyor. TSMC yıllardır High-NA EUV sistemlerini fazla pahalı bulduğunu, mühendislik ve süreç iyileştirmeleriyle Low-NA EUV tarafında ilerlemeyi sürdürebileceğini savunuyor. Üstelik High-NA’ya geçiş yalnızca tarayıcı alımı anlamına gelmiyor; yeni photoresist, mask, pellicle, metrology ekipmanı, tasarım kuralları ve hesaplamalı litografi akışları gibi çok sayıda ek yatırım gerektiriyor. Bu nedenle TSMC, 2030’a uzanan yol haritasında Low-NA EUV’den daha fazla verim almayı ekonomik bir avantaj olarak görüyor.
ASML Low-NA EUV fiyatlarını sistematik biçimde yukarı çekerse, TSMC’nin bu stratejisinin mali temeli zayıflayabilir. Şirketin Tayvan, ABD ve Japonya’daki yeni fabrikaları için çok sayıda Low-NA EUV aracına ihtiyacı var. Onlarca sistemde uygulanacak görece sınırlı bir yüzde artışı bile toplam sermaye harcamalarına milyarlarca dolar ekleyebilir. Dahası, bugün müzakere edilen fiyatlar gelecekteki çok sayıda araç için referans oluşturacağından, tartışma yalnızca birkaç makinenin değil uzun vadeli üretim ekonomisinin de merkezinde yer alıyor.
