ABD’de elektrik arzı, yeni AI veri merkezlerinin devreye alınmasında önemli bir darboğaz haline gelmiş durumda. Şebekeye bağlanmak için uzun süre beklemek istemeyen şirketler, gerekli gücü sağlamak amacıyla taşınabilir doğal gaz türbin jeneratörlerine yöneliyor. Artan talep, bu alandaki tedarik zincirini de zorlamış görünüyor.
Elon Musk, bu tablo karşısında SpaceX’in türbin kanadı ve yönlendirici kanatçık dökümünü şirket içine alacağını söyledi. Amaç, veri merkezlerinde kullanılan yeni türbin jeneratörlerine daha hızlı erişmek. Musk, bu hamlenin teslimat sürelerini 18 aya kadar kısaltabileceğini ve xAI’ın mevcut sipariş kuyruğunu beklemeden daha erken donanıma ulaşabileceğini belirtiyor.
Musk, taşınabilir güç üretim sistemlerini veri merkezi tarafında erken kullanan isimlerden biri olmuştu. Tennessee, Memphis’teki Colossus veri merkezinin çok kısa sürede devreye alınmasında bu yaklaşım etkili oldu. Buradaki “taşınabilir” ifadesi yanıltıcı olmamalı; söz konusu jeneratörler küçük sistemler değil, yaklaşık bir römork boyutunda büyük ünitelerden oluşuyor ve çalışmaları için ek römorklar ile yardımcı ekipman da gerekebiliyor.
Benzer yaklaşım daha sonra OpenAI tarafında da görüldü. Şirket, ilk Stargate veri merkezinde ek güç sağlamak için türbin kullanacağını açıklamıştı. Böylece AI altyapı yatırımlarında enerji tedariğinin, sunucu ve hızlandırıcı kadar kritik bir unsur olduğu daha net ortaya çıkmış oldu.
Talepteki bu ani artış, veri merkezi işletmecileri için jet motoru ve türbin tarafında kıtlık yaratmış durumda. Zaten ticari havacılıkta da tedarik zinciri ve motor tasarımı kaynaklı sıkıntılar yaşanıyordu. AI kaynaklı ek talep, mevcut baskıyı daha da artırdı.
Üretimdeki en büyük darboğazlardan biri türbin kanatları ve kanatçıkları. Bu parçalar, özellikle motor çekirdeğinde çok yüksek sıcaklık ve kuvvetlere maruz kaldığı için son derece hassas üretiliyor. Bir partinin baştan sona tamamlanması 60 ila 90 hafta sürebiliyor. Motorun uçağın altında çalışması ya da yere sabitlenmiş bir jeneratörde kullanılması, üretim hassasiyeti ihtiyacını değiştirmiyor.
Musk, SpaceX ve Tesla’nın güneş enerjisinden vazgeçmediğini, ancak doğal gazın birkaç yıl boyunca güneş enerjisini desteklemek ve başlangıç kapasitesini oluşturmak için gerekli olacağını söylüyor. Ayrıca Musk’ın, taşınabilir gaz ve dizel türbin filosu için yaklaşık $1 milyar düzeyinde sessizce alım yaptığı da aktarılıyor. SpaceX’in bu karmaşık üretim sürecini nasıl yürüteceği ise şimdilik net değil.
