Çin’in önde gelen DRAM üreticilerinden CXMT’nin 3D NAND alanına girmeyi değerlendirdiği öne sürülüyor. İddiaya göre şirket, Pekin yakınındaki ikinci üretim tesisinde 3D NAND için bir Ar-Ge üretim hattı kurmayı planlıyor. Ancak bu girişim şu aşamada resmiyet kazanmış değil ve şirket tarafından doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.
Haberde yer alan bilgilere göre söz konusu hat, CXMT’nin ikinci Pekin fabrikasında yer alacak. Ne var ki bu fabrikanın inşaatı henüz başlamış değil. Bu nedenle deneysel üretim hattının devreye girmesi için en az iki ila üç yıllık bir süre gerektiği tahmin ediliyor. Ayrıca şirketin Pekin’de NAND flash geliştirmesini de kapsayan bir araştırma enstitüsü kurduğu ifade ediliyor.
Şimdilik CXMT’nin geliştirmeyi düşündüğü 3D NAND çözümüne dair teknik ayrıntılar belirsiz. Mimarinin nasıl olacağı, kaç aktif katman kullanılacağı, hangi üretim sürecinin tercih edileceği, beklenen performans seviyesi ya da üretim kapasitesi gibi kritik başlıklarda herhangi bir bilgi paylaşılmış değil. Buna rağmen şirketin olası NAND planlarını bazı potansiyel müşterilerle görüştüğü belirtiliyor.
Bu müşterilerden birinin, yapay zekâ ve süper bilgi işlem odaklı depolama ürünlerinde CXMT üretimi NAND bileşenleri kullanmayı planlayan yeni kurulmuş bir şirket olduğu söyleniyor. Bu detay, projenin yalnızca laboratuvar seviyesinde düşünülmediğine işaret etse de, yüksek hacimli üretime geçilip geçilmeyeceği hâlâ belirsizliğini koruyor.
Eğer proje ilerlerse, CXMT geleneksel DRAM uzmanlığının dışına çıkarak doğrudan YMTC’nin faaliyet alanına adım atmış olacak. Çin’in iki büyük bellek üreticisi bugüne kadar genel olarak kendi alanlarına odaklandı: CXMT DRAM tarafında, YMTC ise 3D NAND tarafında ilerledi. Ancak son dönemde her iki şirketin de Micron, Samsung ve SK hynix gibi hem DRAM hem NAND sunabilen daha kapsamlı tedarikçilere benzemek istediği anlaşılıyor. Nitekim YMTC’nin de DRAM üretimini araştırdığı bildiriliyor.
Buna karşın, ticari açıdan bakıldığında CXMT’nin kısa vadede 3D NAND’a kaynak ayırması çok güçlü bir gerekçeye dayanmıyor. Şirket, yılın ilk yarısında $22.41 billion gelir ve $11.57 billion net kâr açıkladı. Yıllarca zarar ettikten sonra gelen bu tablo, DRAM tarafında önemli bir ivmeye işaret ediyor. Üstelik CXMT, pazarın en büyük üç bellek üreticisine kıyasla hâlâ daha küçük bir oyuncu olduğu için, zaten deneyim sahibi olduğu DRAM alanında büyümesi için geniş bir alan bulunuyor.
Yapay zekâ dalgası da şirket için gelişmiş DRAM ve özellikle HBM3E gibi ürünlere odaklanmayı daha mantıklı hâle getiriyor. Buna karşılık 3D NAND, farklı süreç teknolojileri, ayrı üretim uzmanlığı ve farklı ekipman gerektiriyor. Bu yüzden kararın ekonomik mantıktan çok sanayi politikasıyla ilişkili olabileceği değerlendiriliyor. Çin’in yarı iletkenlerde kendi kendine yeterlilik hedefi düşünüldüğünde, CXMT’nin ülkenin ikinci büyük 3D NAND üreticisine dönüştürülmesi kamu politikası açısından anlamlı bir adım olarak görülebilir. Yine de şirketin bu alanda gerçekten güçlü bir üreticiye dönüşüp dönüşemeyeceği şimdilik açık değil.
