Birleşik Arap Emirlikleri, kamu yönetiminde yapay zekâ kullanımını yeni bir aşamaya taşıyor. Ülke, federal hükümetteki operasyonların, hizmetlerin ve görevlerin yarısını iki yıl içinde agentic AI modellerine dönüştürmeyi hedefleyen ulusal programın stratejik ayağını bu ay resmen başlattı. Sürecin başlangıcı için düzenlenen çalıştaya 100’den fazla federal yetkili katıldı.
Programın temel amacı yalnızca yapay zekâyı daha yaygın kullanmak değil, hangi kamu görevlerinin otonom sistemlere devredilebileceğini sistematik biçimde tanımlamak. Bu yüzden ilk aşamada uygulama öncelikleri, zaman çizelgeleri ve sınıflandırma çerçeveleri üzerinde duruluyor. Esas kritik nokta da burada ortaya çıkıyor: Bir sistemin bir işlemi tamamen kendi başına tamamlamasına ne zaman izin verileceği ve ne zaman yalnızca öneri sunmakla sınırlandırılacağı henüz küresel ölçekte netleşmiş değil.
BAE bu alana yabancı değil. Ülke, Ekim 2017’de ulusal yapay zekâ stratejisini yayımlamış, kısa süre sonra da yapay zekâdan sorumlu bakanlık görevini oluşturmuştu. Sonraki yıllarda dijital kimlik, sovereign cloud ve kurumlar arası veri paylaşımı gibi altyapı katmanlarını kurdu. Ayrıca ayda 150 milyondan fazla veri noktasını izleyen yapay zekâ destekli proaktif performans sistemi de devrede bulunuyor. Bu nedenle tartışma artık altyapı eksikliğinden çok, yetki ve sorumluluk sınırlarının nasıl çizileceği üzerine yoğunlaşıyor.
Program yedi ana sütun üzerine kurulu: strateji ve projeler, öngörü ve stratejik istihbarat, politikalar, yapılar ve yönetişim, hükümet performansı, küresel rekabetçilik ve kamu işlerinde inovasyon. Yetkililer ayrıca performans göstergelerini ve kurumların birbirini tekrar eden kurulumlara gitmesini nasıl önleyeceğini de ele aldı.
Projede öne çıkan ilke “insan yönetir, AI destekler” yaklaşımı. Ancak daha önce yapılan resmi açıklamalarda, agentic AI sistemlerinin insan müdahalesi olmadan bağımsız eylem dizileri yürütebileceği vurgulanmıştı. Bu iki yaklaşım teoride birbiriyle çelişmek zorunda değil; çünkü binlerce farklı kamu görevi arasında insan denetimi gerektirenlerle daha otonom ilerleyebilecek işler ayrıştırılabilir. Yine de bu ayrımı yapacak resmi çerçeveler yayımlanana kadar, hatalı karar durumunda sorumluluğun kime ait olacağı açık kalıyor.
Mayıs ayında Bakanlar Kurulu, agentic AI araçlarının uygulanacağı ilk kamu hizmetleri paketini onayladı. Aynı oturumda, bakanlardan yeni göreve başlayan personele kadar 80.000 federal çalışanı kapsayan kapsamlı bir eğitim programı da kabul edildi. Buna ek olarak ulusal AI sağlık politikası onaylandı; dijital kayıtların temel kamu verileri için resmi kaynak olması ve bilginin bir kez toplanıp kurumlar arasında güvenli şekilde paylaşılması yönünde çerçeveler benimsendi.
Haziran ayında Dubai’de düzenlenen bir eğitim etkinliğine 50 federal kurumdan 300’den fazla kişi katıldı ve 90 gün içinde agentic AI için uygun hizmetlerle süreçlerin belirlenmesi hedeflendi. Aynı ay Cumhurbaşkanlığı Mahkemesi ile Kabine İşleri Bakanlığı tarafından yürütülen başka bir çalışmada 600 personel benzer eğitimden geçti.
BAE’nin yaklaşımını dikkat çekici kılan nokta, yalnızca strateji açıklaması yapması değil; buna net bir oran ve takvim eklemesi. İki yıl içinde kamu hizmet sunumu, personel ihtiyacı ve hata oranları üzerindeki etkinin daha somut biçimde görülmesi bekleniyor. Asıl belirleyici belge ise görev sınıflandırma çerçeveleri olacak. Bu belgeler yayımlandığında, bir devletin hangi kararları kendi adına makinelere bırakmaya hazır olduğunu yazılı hale getiren ilk ciddi girişimlerden biri ortaya çıkmış olacak.
