Lidl, Almanya’da günlük mağaza teslimatlarında kabinsiz otonom elektrikli kamyon kullanımına başladı. İsveçli taşımacılık teknolojisi şirketi Einride tarafından sağlanan araç, Edermünde dağıtım merkezi ile yakındaki bir mağaza arasında düzenli ikmal rotasında görev yapıyor. Proje, Almanya Federal Motorlu Taşıtlar Otoritesi KBA’den alınan izin kapsamında SAE Level 4 seviyesinde yürütülüyor.
Öne çıkan nokta, aracın içinde ne sürücü ne de güvenlik operatörü bulunması. Lidl ve Einride, bunun Almanya’da günlük lojistik operasyonunun parçası olarak çalışan kabinsiz bir Level 4 kamyon için verilen ilk izin olduğunu belirtiyor. Araç 15 Euro palet taşıyabiliyor ve günde en fazla üç sefer yapabiliyor. Dört aylık proje boyunca belirlenen hatta tüm kuru gıda teslimatlarını üstlenmesi planlanıyor. Bu sürede 3.000’den fazla paletin taşınabileceği ifade ediliyor.
Lidl, bu uygulamayı mevcut lojistik yapısına otonom taşımacılığın nasıl entegre edilebileceğini görmek için kullanıyor. Şirket şu aşamada maliyet tasarrufu, teslimat süresi, araç kullanım oranı ya da verimlilik artışı gibi başlıklarda herhangi bir rakam paylaşmadı. Mevcut dağıtım dışında daha geniş bir yaygınlaştırma planı da açıklanmış değil.
Projeyi öne çıkaran bir diğer unsur, Avrupa’daki sürücü açığına yönelik potansiyel çözüm arayışı. International Road Transport Union verilerine göre 2025’te Avrupa’da yaklaşık 502.000 kamyon sürücüsü pozisyonu boş kaldı; bu da araştırmanın kapsadığı pazarlarda toplam pozisyonların %13’üne karşılık geliyor. Kurum ayrıca mevcut sürücü iş gücünün yaklaşık %20’sinin beş yıl içinde emekli olmasını bekliyor. Operatörlerin yaklaşık üçte ikisi de yeterli sürücü bulamadığı için yeni sözleşmeleri geri çevirdiğini bildirmiş durumda.
SAE tanımına göre Level 4, yüksek düzeyde sürüş otomasyonu anlamına geliyor. Bu seviyede sistem, tasarlandığı çalışma koşulları içinde sürüş görevini insan müdahalesi olmadan yerine getirebiliyor. Ancak bu, Level 5’te olduğu gibi her koşulda tam otomasyon anlamına gelmiyor. Almanya’nın 2021’de yürürlüğe giren Otonom Sürüş Yasası, Level 4 araçların kamuya açık yollarda, onaylı ve coğrafi olarak tanımlanmış operasyon alanlarında deneme ötesi kullanımı için yasal çerçeve oluşturdu.
Ülkedeki kurallar, araçta sürücü bulunmasa da insan teknik gözetimini tamamen ortadan kaldırmıyor. Teknik gözetmen gerektiğinde aracı devre dışı bırakabiliyor veya bazı manevraları onaylayabiliyor. Buna karşın yasa, otonom sürüş sırasında aracın sürekli canlı olarak izlenmesini zorunlu kılmıyor. Sistem sınırına ulaşıldığında ya da araç görevini planlandığı şekilde sürdüremediğinde, en güvenli uygun noktada durup dörtlülerini yakarak minimal risk durumuna geçebilmesi de gerekiyor.
Einride, otonom sürüş yığınının makine öğrenimi tabanlı navigasyonu, bağımsız bir deterministik güvenlik denetleyicisiyle birleştirdiğini söylüyor. Sensör setinde yedekli lidar, radar ve kameralar yer alıyor. Dağıtımdan önce simülasyon, hardware-in-the-loop ve vehicle-in-the-loop testleri, test sahaları ve saha doğrulaması kullanılmış. Şirketin teknolojisinin bazı bölümleri ayrıca dış incelemeden de geçti.
Mevcut Lidl uygulaması tek bir dağıtım merkezi ile tek bir mağazayı bağlıyor. Şirket, rotanın doğrulanmasının ardından başka bir lokasyonda çok duraklı “milkrun” modeline geçmeyi planlıyor. Lidl’in Almanya’da 3.250’den fazla mağazası ile 39 idari ve dağıtım merkezi bulunuyor, ancak otonom araçların bu ağ geneline yayılacağına dair bir açıklama yapılmadı. Lidl ve Einride, Schwarz Group bünyesindeki diğer şirketlerle ek otonom dağıtımların da gündemde olduğunu, fakat takvim ve araç sayısının henüz netleşmediğini belirtiyor.
