Avrupa Birliği, belirli cihazlarda kullanıcı tarafından “kolayca çıkarılabilir ve değiştirilebilir” pil zorunluluğuna ilişkin yaklaşımını revize etti. Commission Regulation (EU) 2023/1670 kapsamındaki düzenleme, üreticilerin bazı ürünlerde pil değişimini kullanıcı için erişilebilir hale getirmesini öngörüyordu. Ancak son güncellemeyle birlikte giyilebilir teknoloji ürünleri ve bazı ek cihaz kategorileri bu yükümlülükten muaf tutuldu.
Bu değişiklikle Apple Watch artık söz konusu şartı karşılamak zorunda olmayacak. Aynı şekilde Meta’nın akıllı gözlükleri de istisna listesine dahil edildi. Elektrikli oyuncaklar ile pilin çıkarılmasının ciddi güvenlik riski yaratabileceği endüstriyel cihazlar da muafiyet kapsamına alındı.
AB’nin geri adımında öne çıkan ilk gerekçe, bu cihazların çalışma koşulları. Pek çok giyilebilir ürün ıslak veya nemli ortamlarda kullanılmak üzere tasarlanıyor. Düzenleyicilere göre kullanıcıların pil değişimi sonrasında cihazın pil bölümünü güvenli ve yeterli şekilde yeniden yalıtması her zaman mümkün olmayabilir. Bu da hem güvenlik hem de dayanıklılık açısından sorun yaratabilir.
Aslında mevcut düzenleme, elektrikli diş fırçaları gibi suya veya neme maruz kalan bazı ürünleri zaten koruyordu. Yeni kararla birlikte giyilebilir cihazlar da bu “ıslak kullanım” kategorisine açık biçimde eklenmiş oldu. Böylece suya dayanıklılık ve güvenli sızdırmazlık gereksinimi, muafiyet için temel teknik dayanaklardan biri haline geldi.
İkinci önemli gerekçe doğrudan güvenlik riski. Tasarımı veya kullanıldığı ortam nedeniyle pilin çıkarılmasının tehlikeli kabul edildiği ürünler de zorunluluk dışında bırakılıyor. Örneğin çocukların kullandığı bir cihazda çıkarılabilir pil boğulma riski oluşturabilir. Benzer şekilde bazı endüstriyel kullanım senaryolarında çıkarılabilir pil yapısı patlama riski doğurabilir.
Üçüncü başlık ise teknik sınırlar. Düzenleme, “current state of the art technology” ile yeniden tasarlanması pratik olmayan ürünler için de muafiyet tanıyor. Çok küçük form faktörüne sahip ürünlerde kullanıcı tarafından değiştirilebilir pil tasarımı teknik olarak gerçekçi görülmeyebiliyor. AirPods bu duruma örnek gösterilen ürünlerden biri.
AB tarafı, bu kararın belirli bir şirketi ya da hükümeti memnun etmek için alınmadığını vurguluyor. Gerekçe, cihazın açılmasının güvenlik riski yaratabildiği veya teknik sınırlar nedeniyle kullanıcı erişiminin gerçekçi olmadığı durumlarda daha güvenli tüketici ve endüstriyel ürünler sağlamak olarak özetleniyor.
Buna karşın kural tamamen ortadan kalkmış değil. Belirli cihaz sınıfları için düzenleme yürürlükte kalıyor ve 2027’de uygulanması bekleniyor. Nintendo’nun da Switch 2 konsolunun AB için kullanıcı tarafından değiştirilebilir pile sahip revize bir sürümünü sunacağı belirtiliyor.
Öte yandan iPhone zaten ilk düzenleme altındaki mevcut kriterleri karşıladığı için muaf durumdaydı. Burada değerlendirme büyük ölçüde pil ömrü ile IP derecelendirmesine bağlı yapılıyor. Kullanıcılar ayrıca iPhone pilini Apple Store, yetkili servis sağlayıcıları veya Self Service Repair Program üzerinden değiştirmeye devam edebiliyor.
