Bu haftanın öne çıkan tartışmalarından biri, iPhone ile ABD’deki doğum oranları arasında bağ kurmaya çalışan bir çalışma oldu. National Bureau of Economic Research tarafından yayımlanan çalışma kâğıdı, akıllı telefon kullanımının yüz yüze etkileşimi azaltıp pornografi tüketimini artırarak cinsel sıklığı düşürmüş olabileceğini öne sürüyor. Ancak iddianın sunuluş biçimi kadar veri setinin kapsamı da soru işaretleri yaratıyor.
Çalışmanın odak noktası, 2005 ile 2011 arasında AT&T kullanıcılarına ait veriler. Bu dönem, iPhone’un piyasaya çıkışından iki yıl öncesini de kapsıyor ve aynı zamanda cihazın ABD’de yalnızca AT&T üzerinden satıldığı yıllara denk geliyor. Ne var ki burada önemli bir sorun var: AT&T o yıllarda sadece iPhone satmıyordu. BlackBerry modelleri, HTC tabanlı AT&T Tilt, Nokia N75 ve başka erken dönem akıllı telefonlar da operatörün portföyündeydi. Dolayısıyla ortaya çıkan etkinin doğrudan iPhone’a bağlanması net görünmüyor.
Üstelik çalışmanın yazarları da iPhone’un tek başına belirleyici neden olduğunu ileri sürmediklerini kabul ediyor. Metinde daha geniş anlamda modern akıllı telefonların, 2007 sonrasındaki doğum düşüşünde “kayda değer” bir rol oynamış olabileceği ifade ediliyor. Bu da başlıktaki iddianın ilk bakışta düşündürdüğünden daha sınırlı bir sonuca işaret ediyor.
Raporun kendi içinde de çelişkili görünen noktalar var. Örneğin “porn” aramalarının 2014 civarında sıçradığı, ancak 2024 itibarıyla neredeyse 2009 seviyelerine geri indiği belirtiliyor. Bu tablo, mobil erişimin ilk yıllarındaki yenilik etkisinin zamanla zayıflamış olabileceğini düşündürüyor. Kısacası çalışma, dikkat çekici bir tez ortaya atsa da, kesin ve doğrudan bir nedensellik kurmak için fazla sayıda çekince barındırıyor.
Haftanın diğer gündeminde ise AI odaklı donanım fikri vardı. SpaceX’in xAI tarafında yatırımcılara iPhone’dan daha ince bir AI cihaz prototipi gösterildiği öne sürüldü. Elon Musk ise bu iddiayı “tamamen yanlış” diyerek reddetti. Buna rağmen haber, ayrı bir AI cihaz kategorisine yönelik ilginin tamamen ortadan kalkmadığını göstermesi açısından dikkat çekici.
Humane AI Pin’in başarısızlığı ve Rabbit R1’ın tüketici tarafında beklenen karşılığı bulamaması, bu alanın ne kadar riskli olduğunu zaten ortaya koydu. Buna karşın şirketler tamamen geri çekilmiş değil. Apple cephesinde kamerali AirPods ve akıllı gözlük gibi fikirler uzun süredir gündemde. Buradaki yaklaşım, bağımsız bir cihaz yaratmaktan çok, veriyi toplayan aksesuarları iPhone’a bağlamak. Asıl işlem gücü ve AI yetenekleri telefonda kalırken, kulaklık ya da gözlük sadece bir arayüz işlevi görüyor.
Bu model, yeni bir “AI cihazı” üretmeden benzer deneyimi sunmanın daha pratik yolu olabilir. Ayrıca ücretli AI servislerine kullanıcıların alışması da pazarı değiştirmiş durumda. Geçmişte Humane’in aylık $24 abonelik istemesi önemli bir engeldi; bugün ise ChatGPT ve Claude gibi servisler için ödeme yapmak daha normal karşılanıyor. Bu yüzden ister xAI, ister OpenAI, ister başka bir oyuncu olsun, AI destekli donanım denemelerinin süreceği anlaşılıyor.
