SpaceX, Cuma günü gerçekleştirdiği 13. tam ölçekli Starship test uçuşunda şimdiye kadarki en temiz sonuçlardan birini aldı. Güney Teksas’tan fırlatılan Starship, yaklaşık bir saatlik uçuşun ardından Hint Okyanusu’nda hedeflenen bölgeye büyük ölçüde sağlam şekilde indi. Araç daha önce de hassas suya inişler yapmıştı, ancak bu kez suya temasın ardından nazikçe yana yatıp yüzeyde kalması özellikle dikkat çekti. Önceki inişlerde genellikle yangın ve yapısal hasar görülüyordu.
Bu sonuç, özellikle Starship’in ısı kalkanı açısından önemli. Paslanmaz çelik gövdeyi koruyan 18.000’den fazla seramik karo, uzaya çıkış ve atmosfere yeniden giriş sırasında en kritik unsurlardan biri olarak görülüyor. Yeniden girişte sıcaklıkların 2,600° Fahrenheit, yani yaklaşık 1,430° Celsius seviyesine ulaştığı belirtildi. SpaceX ekipleri, su üstünde kalan aracı dronlarla inceleyerek karoların ne ölçüde sağlam kaldığını şimdiye kadarki en iyi veri setlerinden biriyle değerlendirme fırsatı buldu.
Şirketin uzun vadeli hedefi, Starship’i hızlı şekilde yeniden uçurabilmek, hatta ileride günde birden fazla görev yapabilecek seviyeye taşımak. Bunun için ısı kalkanının her görev sonrasında kapsamlı yenileme gerektirmemesi gerekiyor. Bu nedenle sağlam kalan bir aracın sudan sonra da sinyal vermesi ve dış yüzeyinin gözle incelenebilmesi, programın en değerli kazanımlarından biri olarak öne çıkıyor. SpaceX, inişten sonra da Starlink ağı üzerinden araçtan veri almaya devam etti; araç üzerindeki kameralar, altı Raptor motorunun dış kısmında belirgin bir hasar işareti göstermedi.
Flight 13, aynı zamanda Starship Version 3 yapılandırmasının ikinci uçuşu oldu. 408 foot, yani 124 metre yüksekliğindeki roket, Teksas’taki Starbase tesisinden 5:51 pm CDT’de havalandı. Super Heavy güçlendiricide yer alan 33 metan yakıtlı Raptor motoru, roketi Meksika Körfezi üzerinden doğuya taşıdı. Üst kademe ile ayrılmanın ardından Starship uzaya doğru yoluna devam ederken, Super Heavy planlanan kontrollü suya iniş denemesine yöneldi.
Ancak görev tamamen kusursuz değildi. Super Heavy güçlendiricisinin iniş yanışı için motorlarını yeniden ateşlemesi gerekiyordu, fakat bazı Raptor motorları bu fazda düzgün şekilde devreye girmedi. Sonuç olarak güçlendirici okyanusa yüksek hızda düştü. Mayıs ayındaki bir önceki uçuşta da benzer sorunlar yaşanmıştı. Bu uçuşta bazı ilerlemeler görülse de, özellikle Version 3 tabanlı Super Heavy geri kazanımı için daha yapılacak iş olduğu anlaşılıyor. SpaceX, daha önce Version 2 tasarımında Super Heavy güçlendiricilerini iki kez yakalayıp yeniden uçurmuştu.
Üst kademedeki Starship ise görev planının uzay bölümünü başarıyla tamamladı. Araç, motorlarını beş dakikadan uzun süre çalıştırdıktan sonra Karayipler, Atlantik ve Güney Afrika üzerinden geçen yaklaşık yarım saatlik bir süzülme fazına geçti. Ardından yük bölmesi kapağını açarak 20 adet Starlink uydusunu bıraktı. Bunlar, SpaceX’in yeni Starlink V3 tasarımının ilk örnekleri oldu. Şirket, bu modelde veri kapasitesi ve güç tarafında önemli iyileştirmeler olduğunu belirtiyor. Uyduların daha büyük ve daha ağır olması nedeniyle Falcon 9’a sığmadıkları da vurgulanıyor.
Starlink V3 uyduları, Starship’in yan tarafındaki ince bir açıklıktan Pez benzeri dağıtım sistemiyle bırakıldı. Ancak bu görevde kalıcı yörünge hedeflenmedi. Uydular, Starship ile aynı suborbital hat üzerinde ilerledi ve fırlatmadan bir saatten kısa süre sonra atmosfere girerek yandı. Yine de bu kısa süre içinde yer ekipleri her bir uyduyla radyo ve lazer bağlantıları kurdu, temel telemetri verilerini indirdi ve yeni nesil tasarımın uzaydaki ilk performans göstergelerini topladı.
Görevin bir diğer önemli kısmı, Starship’in Raptor motorlarından birinin kısa süreli yeniden ateşlenmesi oldu. Bir önceki uçuşta yapılmayan bu test yaklaşık 14 saniye sürdü ve Güney Afrika’dan da gözlemlendi. Bu deneme, gelecekteki orbital görevler için gerekli temel kabiliyetlerden biri olarak değerlendiriliyor. Sonraki büyük adımlar ise Starship’i gerçek anlamda alçak Dünya yörüngesine yerleştirmek ve ardından fırlatma sahasına geri döndürmek olacak. Elon Musk, görev verilerinin incelenmesinde ciddi bir sorun çıkmazsa bir sonraki uçuşta kulenin mekanik kollarıyla Starship’i yakalamayı deneyeceklerini söyledi.
Bu hedef, yalnızca yeniden kullanılabilirlik açısından değil, Starlink V3’ün operasyonel dağıtımı ve daha uzun vadede NASA’nın Ay planları için de kritik. Yörüngesel görevler, hem yüksek kapasiteli Starlink hizmetlerinin düzenli fırlatılmasını hem de yörüngede yakıt aktarımı gösterimini mümkün kılacak. Ay görevleri için gerekli metan ve sıvı oksijen transferi, art arda hızlı Starship uçuşlarını ve birden fazla fırlatma rampasında yüksek tempo gerektiriyor. Flight 13, tüm eksiklerine rağmen, Starship programının deneysel aşamadan daha operasyonel bir döneme yaklaşmaya başladığını gösteren en güçlü testlerden biri oldu.
