ABD’de Federal Aviation Administration (FAA), 13 Kasım öğleden sonra başlayan ülke çapındaki yer kalkış yasağını saatler sonra kaldırdı. Uygulama boyunca yüzlerce uçuş iptal edildi, havadaki binlerce uçuş farklı noktalara yönlendirildi ve milyonlarca yolcu seyahat planlarında aksama yaşadı. FAA, kısıtlamayı Doğu saatiyle 20:15’te sona erdirdi.
Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, yaşanan kesintinin temel nedenini ABD’nin eski hava trafik kontrol altyapısı olarak gösterdi. Duffy’ye göre ülkede tesisler arası veri iletiminde hâlâ kullanılan TDM tabanlı telekom ekipmanları devrede. Bu teknoloji, eski nesil analog haberleşme altyapısına dayanıyor ve sistemdeki yönlendiricilerin veri yükü altında kaldığı belirtildi.
Duffy’nin verdiği bilgilere göre yönlendiriciler 13 Kasım günü saat 15:36 itibarıyla tutarsız bilgi iletmeye başladı. Yetkili isim, daha önce yenilenmiş ekipmanların bu olaydan etkilenmediğini, sorunun yalnızca eski sistemlerde görüldüğünü söyledi. Ayrıca tüm iletişim ve radar kabiliyetinin tamamen kaybolmadığı, ancak güvenlik nedeniyle FAA’in uçuşları durdurma kararı aldığı ifade edildi.
Bu açıklama, olayın doğrudan tek bir tam çöküşten çok, güvenilirliği bozulmuş bir altyapı sorunu olarak değerlendirildiğini gösteriyor. Hava trafik yönetiminde veri bütünlüğü kritik olduğu için, tutarsız bilgi akışı devam ederken kalkışların sürdürülmesi yerine ülke çapında önleyici durdurma tercih edildi. Sonuç olarak etkisi geniş oldu ve sistem normale dönene kadar hava trafiğinde ciddi gecikmeler yaşandı.
Duffy, mevcut hava trafik kontrol sisteminin benzer arızalar üretmeye devam edeceğini savundu. FAA’in bu yüzyılda yalnızca üç kez yer kalkış yasağı ilan ettiği, son olayın ise 11 Eylül saldırılarından sonraki en uzun ikinci uygulama olduğu belirtildi. Bu da kesintinin sıradan bir operasyonel aksaklığın ötesinde, ulusal ölçekte hissedilen önemli bir altyapı sorunu olduğunu ortaya koyuyor.
Finansman tarafında ise Kongre’nin modernizasyon için FAA’e daha önce $12.5 billion sağladığı, ancak Duffy’nin ek olarak $30 billion daha talep ettiği aktarıldı. Bakan, eski ekipmanların yenilenmesinin hızlanmaması halinde benzer sorunların tekrar yaşanabileceği görüşünde. Açıklamaların odağında, teknik arıza kadar uzun süredir ertelenen altyapı yatırımları da yer aldı.
İç Güvenlik tarafında yapılan değerlendirmede ise olayın bir siber saldırıdan kaynaklandığına dair işaret bulunmadığı bildirildi. Buna karşın incelemenin sürdüğü ve bu ihtimalin tamamen dışlanmadığı belirtildi. Ayrıca yaşanan kesintinin, Microsoft hizmetlerinde 24 saati aşan ayrı bir büyük arızayla bağlantılı olmadığı da özellikle vurgulandı.
