NVIDIA’nın H200 AI hızlandırıcısı Çin için ABD ihracat kuralları kapsamında genel bir yasakla karşı karşıya değil, ancak sevkiyatlar rutin onay sürecinden geçiyor. Son gelişme ise bu yaklaşımın yeniden tartışılmasına yol açabilecek nitelikte. Yeni bir inceleme, federal düzenleyicilerin Çin’deki bazı kuruluşlara H200 gönderimine onay verdiğini, ancak bu şirketlerin bir kısmının fiilen boş ofislerden faaliyet gösterdiğini ve yaptırım listeleriyle bağlantılı yapılara uzanan ilişkiler taşıdığını ortaya koydu.
Haberde yer alan bilgilere göre ABD Ticaret Bakanlığı, yaklaşık iki düzine Çinli şirkete NVIDIA H200 AI hızlandırıcılarını satın alma ya da işleme izni verdi. Daha önce Donald Trump yönetimi, Jensen Huang’ın lobi faaliyetlerinin ardından geçen yılın sonlarına doğru ihracat yasaklarını gevşetmişti. Böylece Tayvan’da üretilen çiplerin ABD üzerinden yönlendirilmesi ve bu süreçte yüzde 25 tarifeden pay alınması gibi sıra dışı bir düzen ortaya çıkmıştı.
Onay alan şirketler arasında Baidu, BYD, Tesla Shanghai, Alibaba, Tencent, ByteDance ve ZTE Kangxun gibi tanınan isimler de bulunuyor. Ancak inceleme, daha zayıf kurumsal yapıya sahip bazı firmalara da izin verildiğini gösterdi. Bunlardan biri olan New Matrix’in Pekin’de kayıtlı adresini ziyaret eden muhabirler, tavandan sarkan kabloların bulunduğu boş bir beton kabukla karşılaştı. Binada şirket rehberinde herhangi bir kayıt yer almazken, bina yönetiminin de bu şirket hakkında bilgisi olmadığı aktarıldı.
Sadece 17 ay önce kurulan New Matrix’in ana sahiplik yapısının, 2024’te Pekin adına hassas çip varlıklarını satın aldığı gerekçesiyle ABD tarafından kara listeye alınan Wise Road ile örtüştüğü belirtiliyor. Ayrıca şirketin kilit kurucularından Li Bin’in, devlet destekli Tsinghua Unigroup’un başkanı olduğu; grubun iştiraki New H3C Semiconductor Technologies’in ise Çin ordusuyla doğrudan iş birliği nedeniyle Entity List’te bulunduğu ifade ediliyor.
İnceleme bunun tekil bir durum olmadığını da öne sürüyor. Onay verilen bir diğer lisans sahibi Maginfra’nın adresinde de birkaç sandalye ve boş masadan ibaret terk edilmiş bir oda bulunduğu, komşu çalışanların burada kimseyi görmediği aktarıldı. Analistlere göre Maginfra, Washington’ın 2023’te People’s Liberation Army’ye donanım sağladığı gerekçesiyle kara listeye aldığı büyük sunucu üreticisi Inspur için paravan işlevi görüyor olabilir.
Dikkat çeken bir başka nokta, New Matrix ve Maginfra’nın son kullanıcı olarak değil, H200 çiplerini kimliği açıklanmayan müşteriler için AI sunucularına entegre edecek şirketler olarak yetkilendirilmiş olması. Ayrıca savunma bağlantılı alıcılar da tespit edildi. Zhejiang Yindun Cloud Technology’nin, eyalet savunma büroları ve uydu savunma ağlarına hizmet veren Range Intelligent Computing’e ait veri merkezlerinde faaliyet gösterdiği belirtiliyor. Bir diğer lisans sahibi Shanghai Jiatang’ın ise askeri sınıf haberleşme ve kriptografi geliştiren devlet şirketi Datang Telecom’dan çıktığı ifade ediliyor.
Eski Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Çin direktörü Liza Tobin, ne Ticaret Bakanlığı’nın ne de NVIDIA’nın gerekli durum tespitini yeterince yaptığı görüşünde. Bu başlığın, 18 Kasım’da yapılması planlanan kapalı brifingde Jensen Huang’ın yanıtlaması gereken daha zorlu sorulardan biri haline gelmesi bekleniyor.
