ABD’de Senatör Bernie Sanders ile Temsilciler Meclisi üyesi Greg Cezar, gelişmiş yapay zeka çalışmalarını geçici olarak durdurmayı amaçlayan Ban Artificial Superintelligence Act adlı yasa tasarısını duyurdu. Tasarının en dikkat çekici yönü ise oldukça sert yaptırımlar içermesi. Metne göre, getirilecek duraklama ve yasakları ihlal eden kurumlar veya geliştiriciler 20 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.
Tasarının çıkış noktası, yapay zekanın kontrolden çıkabilecek kadar güçlü hale gelmesi ve uzun vadede insanlık için ciddi bir risk oluşturabileceği yönündeki kaygılar. Bu tartışma yeni değil, ancak son dönemde Sam Altman, Dario Amodei ve Elon Musk gibi sektörün önde gelen isimlerinin de daha sıkı denetim ve daha yavaş ilerleme çağrılarına yakın açıklamalar yapması, siyasi zemini değiştirmiş görünüyor.
Yasa tasarısının metni, yapay zekanın tehlikelerine karşı kamuoyunu korumak için kabine düzeyinde yeni bir federal kurum oluşturulmasını da öneriyor. Bu yapının görevleri arasında artificial superintelligence yasağını uygulamak da yer alacak. Tasarı ayrıca yalnızca ABD içinde kısıtlama getirmekle yetinmiyor; uluslararası anlaşmalar ve müttefiklerle koordinasyon yoluyla “dünya genelinde” benzer yasakların desteklenmesini de savunuyor.
Bununla birlikte tasarının Kongre’den geçmesi kolay görünmüyor. İş dünyasına yakın Demokratlar ile Trump çizgisine yakın Cumhuriyetçilerin güçlü itirazlar getirmesi bekleniyor. Yine de AI şirketlerinin bazı liderlerinin düzenleme çağrıları yapması, normalde zor görülen siyasi uzlaşılara alan açabilir.
Öte yandan tartışmanın karşı cephesinde de güçlü argümanlar var. Ulusal güvenlik ve teknolojik rekabet açısından ABD’nin AI geliştirmede frene basmaması gerektiği savunuluyor. Bazı eleştirmenler ise büyük şirketlerin düzenleme desteğinin güvenlikten çok pazar kontrolü ve kamu destekli yeni bir finansman modeli arayışıyla ilgili olabileceğini öne sürüyor.
