Elon Musk’ın xAI şirketine ait Colossus 2 veri merkezi, elektrik şebekesinden bağımsız çalışmak için sahaya kurulan doğal gaz türbinleri nedeniyle ciddi bir çevre tartışmasının odağında. İddiaya göre tesiste 59 adet geçici ve mobil doğal gaz türbini kuruldu, ancak bunların önemli kısmı gerekli izinler olmadan devreye alındı. xAI ise 27 türbinin geçici yapıları nedeniyle izin muafiyetine girdiğini savunuyor.
Konu yeni değil. Bölge sakinleri, sahada 30’dan fazla gaz türbininin kullanıldığını daha önce de gündeme getirmişti. Temmuz 2025 itibarıyla yalnızca 15 türbin için devam eden bir başvuru bulunduğu, şirketin ise ünitelerin 364 gün içinde taşınacağı gerekçesiyle bunları kalıcı kurulum saymadığı belirtiliyor. Ancak EPA’nın bu yıl verdiği bir karar, taşınabilir üniteler için istisnaları kaldırmıştı. Buna rağmen kurum, taşınabilir sistemler için yeni düzenleyici esneklikleri değerlendirdiğini söylüyor.
Colossus veri merkezleri çok kısa sürede kurulduğu için şirket kendi enerji altyapısını da sahaya taşımak zorunda kaldı. Şebekeye bağlanmanın, özellikle 1-GW kapasite hedefi düşünüldüğünde, yıllar alabileceği ifade ediliyor. Benzer şekilde Clean Air Act kapsamındaki izin sürecinin de uzun sürmesi, xAI’ın bu adımı hız için atmış olabileceği yorumlarını güçlendiriyor.
Durumu daha karmaşık hale getiren nokta, 59 türbinin en az 57’sinin Tennessee yerine Mississippi tarafında bulunması. Mississippi mart ayında 41 kalıcı türbin için izin vermiş olsa da, söz konusu mobil ünitelerin bu iznin kapsamına girmediği belirtiliyor.
Bölgedeki topluluklar ise sağlık etkileri nedeniyle tepkili. Açılan davada, izinsiz türbinlerin çalışmasının nitrojen oksit emisyonlarında %111, PM2.5 parçacıklarında %83 ve formaldehit salımında %88 artışa yol açtığı öne sürülüyor. Sadece 59 türbinden 30’unun yılda 2.500 ton nitrojen oksit, 4.000 ton karbon monoksit ve 22 ton formaldehit salabileceği; bunun da izinsiz çalışma için belirlenen 100 ton nitrojen oksit eşiğinin çok üzerinde olduğu aktarılıyor.
Etkilenen alanın 5 mil çevresinde yaşayan nüfusun büyük bölümünün siyah topluluklardan oluştuğu ve bölgede akciğer hastalıklarının zaten yüksek seyrettiği belirtiliyor. Şirketin son olarak yakın çevrede yaşayanlara Starlink planlarında %50 indirim ve ücretsiz donanım kiralaması sunması da tartışmayı yatıştırmış değil.
