Küresel bileşen krizinin derinleşmesiyle birlikte bellek ve depolama maliyetleri büyük üreticileri de doğrudan etkilemeye başladı. Son fiyat artışlarının ardından Apple’ın, daha düşük maliyetli DRAM tedariki için Çinli üretici CXMT ile çalışabilmek adına ABD yönetiminden resmi onay almaya uğraştığı bildiriliyor.
CXMT, ABD tarafından tamamen yasaklanmış şirketler arasında yer almıyor. Şirket, Savunma Bakanlığı’nın doğrudan ulusal güvenlik gerekçesiyle ticareti engelleyen “Entity List” listesinde bulunmuyor. Ancak 1260H listesinde Çin askeri şirketi olarak tanımlanıyor. Bu da Apple gibi bir ABD şirketi için hukuki ve siyasi açıdan son derece hassas bir tablo ortaya çıkarıyor.
Habere göre Apple, Washington’daki temasları üzerinden CXMT’den RAM satın alabilmesine izin verilmesi için destek arıyor. Buradaki temel neden fiyat. DRAM pazarının yaklaşık %90’ını kontrol eden Micron, Samsung ve SK Hynix, yapay zeka kaynaklı talep artışı nedeniyle yüksek fiyat baskısıyla çalışıyor. CXMT’nin ise AI odaklı kapasite yarışında aynı ölçüde yer almaması, daha makul fiyatlarla bellek sunabilmesini mümkün kılıyor.
CXMT’nin artık yalnızca yerel ve düşük profilli bir tedarikçi olmadığına dair işaretler de var. Kısa süre önce Çin’den gelen Corsair Vengeance DDR5 bellek kitlerinde CXMT yongalarının kullanıldığı görülmüştü. Söz konusu kit 6,000 MT/s CL30 seviyesindeydi; bu da şirketin güncel standartlara uygun DRAM üretebildiğini gösteriyor. Ayrıca Dell ve HP gibi OEM üreticilerinin de belirli bölgelere yönelik sistemlerde Çin üretimi RAM kullanmaya başladığı belirtiliyor.
Şirket daha önce de teknik kapasitesini ortaya koymuştu. Geçen yılın sonlarında üretime hazır DDR5-8000 ve LPDDR5X-10667 belleklerini göstermesi, yalnızca temel segmentte değil daha ileri seviyede de rekabet etmeyi hedeflediğini ortaya koydu. Asıl soru üretim hacmi olsa da, performanslı DRAM geliştirme tarafında belirgin bir ilerleme olduğu anlaşılıyor.
Öte yandan bu olası iş birliğine Washington’da ciddi itirazlar bulunuyor. Temsilciler Meclisi Çin komitesinin başkanı John Moolenaar, Apple’ın Çin askeri şirketi olarak görülen bir firmayla ortaklık kurmasının ciddi bir hata olacağını savundu. ABD tarafında temel kaygı, DRAM gibi kritik bir bileşende yabancı tedarik zincirlerine daha fazla bağımlı hale gelinmesi.
Apple açısından tablo da kolay değil. Şirketin MacBook ve iPad tarafındaki fiyat artışlarını duyurmasının ardından piyasa değerinden $265 milyar silindiği aktarılıyor. Uzun yıllardır bellek ve depolama yükseltmelerinde güçlü marjlarla çalışan Apple’ın, mevcut maliyet baskısını artık eskisi gibi absorbe edemediği görülüyor. Tim Cook’un da bu ölçekte bir tabloyla daha önce karşılaşmadığını söylediği belirtiliyor.
Apple’ın Washington’daki girişimlerinin sonuç verip vermeyeceği belirsizliğini koruyor. Şirket yönetimindeki yaklaşan değişim ve AI kaynaklı talep baskısının sürmesi de süreci daha karmaşık hale getiriyor. Kısa vadede ise bellek pazarındaki sıkışıklığın hem üreticiler hem de son kullanıcılar için etkisini koruması bekleniyor.
