ABD Kongresi, Apple’ın son yıllarda karşı karşıya kaldığı en önemli rekabet düzenlemelerinden birini yeniden gündeme aldı. Senatörler Amy Klobuchar ve Chuck Grassley, 10 Haziran’da American Innovation and Choice Online Act’i (AICOA) tekrar sundu. İki partinin desteğiyle hazırlanan teklif, büyük teknoloji platformlarının kendi ürün ve hizmetlerini rakiplerine karşı öne çıkarmasını sınırlamayı amaçlıyor.
Tasarı özellikle en büyük çevrimiçi platformları hedef alıyor. Yasa koyucuların “self-preferencing” olarak tanımladığı uygulamalar, platform sahibinin kendi servislerini ayrıcalıklı biçimde konumlandırmasına dayanıyor. Destekleyenlere göre bu yaklaşım, aynı platforma bağımlı rakip şirketleri dezavantajlı hale getiriyor.
Apple cephesinde tartışmanın odağında iOS ve App Store var. Şirketin, iPhone ekosisteminin işletmecisi olarak kendi servislerine avantaj sağladığı yönündeki eleştiriler uzun süredir gündemde. Bu nedenle AICOA’nın yasalaşması halinde App Store’un işleyişi ve Apple’ın platform üzerindeki kontrolü doğrudan etkilenebilir.
Apple ise düzenlemeye karşı çıkmayı sürdürüyor. Şirket, bu tür kuralların gizlilik, güvenlik ve platform bütünlüğünü korumayı zorlaştıracağını savunuyor. Ayrıca Avrupa tarzı düzenlemelerin ABD’de rekabeti artırmayacağını, buna karşılık çocuk güvenliği dahil bazı koruma mekanizmalarını zayıflatabileceğini öne sürüyor.
Tasarının önceki sürümleri Senato Yargı Komitesi’nden geçmiş, ancak iki partili desteğe rağmen nihai oylamaya ulaşamamıştı. Buna rağmen AICOA, teknoloji sektörüne yönelik birçok reform girişimine kıyasla yasalaşmaya en çok yaklaşan adımlardan biri olarak görülüyor. Apple ve diğer büyük teknoloji şirketleri de önceki süreçlerde tasarıya karşı yoğun lobi faaliyeti yürüttü.
Tartışmanın bugünkü yönünü değiştiren unsurlardan biri Avrupa’daki düzenlemeler oldu. Apple, European Union içinde Digital Markets Act’e uyum için App Store tarafında önemli değişiklikler yapmak zorunda kaldı. DMA ile AICOA aynı çerçeveye sahip olmasa da, ikisi de baskın platformların kendi ürün ve hizmetlerini ekosistem kontrolü üzerinden kayırmasını sınırlamayı hedefliyor.
Apple’a göre Avrupa’daki yaklaşım gizlilik korumalarını zayıflattı, güvenlik risklerini artırdı ve ürün lansmanlarıyla platform geliştirme süreçlerini zorlaştırdı. Buna karşılık AICOA destekçileri, baskın platformların kendilerine bağımlı işletmeler üzerinde fazla güç sahibi olduğunu ve mevcut rekabet yasalarının bu sorunları gidermekte yetersiz kaldığını savunuyor.
Tasarının yeniden sunulmuş olması, bu kez kesin olarak yasalaşacağı anlamına gelmiyor. Yine de gelişme, ABD’li yasa koyucuların büyük teknoloji platformlarının ekosistem kontrolünü kendi hizmetleri lehine kullanmasını sınırlama çabasından vazgeçmediğini gösteriyor. Apple açısından ise konu, yalnızca yeni bir düzenleyici baskı başlığı değil; App Store modeli ve Apple Services’ın platform içindeki rekabet koşulları açısından doğrudan önem taşıyor.
