Bilim insanlarının araştırma makalelerinde popüler kültüre göndermeler yapması yeni bir durum değil. Şarkı sözleri ve parodi başlıklar da bu alışkanlığın dikkat çeken örnekleri arasında yer alıyor. PLoS ONE’da yayımlanan yeni bir çalışma ise bilim literatüründe en sık anılan müzik grubunun The Beatles olduğunu ortaya koyuyor. Çalışma, özellikle makale başlıklarında ve metin içindeki göndermelerde grubun açık ara öne çıktığını gösteriyor.
Araştırmanın yazarlarından Gabriel Budel, bulunan örneklerin bazılarının oldukça yaratıcı olduğunu belirtiyor. Buna verilen örneklerden biri, Long COVID üzerine yazılmış ve The Beatles’ın “The Long and Winding Road” parçasına gönderme yapan “The lung and winding road” başlıklı çalışma. Bir başka örnekte ise “Here Comes the Sun”, kuantum hesaplama ve matematiksel gruplarla ilgili bir makalede “Here comes the SU(N)” biçiminde uyarlanmış. Bu tür örnekler, bilimsel yazının ciddi çerçevesi içinde dil oyunlarına da yer açıldığını gösteriyor.
Aslında müzik sözlerinin bilimsel yayınlarda kullanılması daha önce de dikkat çekmişti. 2014 yılında İsveç’teki Karolinska Institute araştırmacıları, Bob Dylan sözlerini makalelerine bilinçli olarak yerleştirdiklerini açıklamıştı. Bunun bir iddia ve eğlenceli bir yarışın parçası olduğu belirtilmişti. Bu serinin başlangıcı olarak 1997 tarihli Nature incelemesi “Nitric Oxide and inflammation: The answer is blowing in the wind” gösteriliyordu. Bu durum daha sonra, Dylan sözlerinin biyomedikal literatürde başka nerelerde kullanıldığını inceleyen 2015 tarihli ayrı bir çalışmaya da zemin hazırladı.
Söz konusu 2015 analizinde Bob Dylan referansları içinde en sık görülen ifadelerin “The Times They Are A’Changin’” ve “Blowing in the Wind” olduğu raporlanmıştı. Dylan göndermeleri yalnızca biyomedikal alanla sınırlı da değildi; meteoroloji ve iklim bilimleri araştırmacılarının da bu sözlere sıkça başvurduğu görülmüştü. Ancak sonraki karşılaştırmalar, genel görünümde The Beatles’ın daha baskın bir konumda olduğunu işaret etti.
Nitekim 2017’de yayımlanan bir başka çalışma, biyomedikal literatürde Bob Dylan ve The Beatles referanslarının sıklığını doğrudan karşılaştırdı ve sonucun The Beatles lehine olduğunu gösterdi. 2023’te yayımlanan başka bir analiz ise The Clash’ın “Should I Stay or Should I Go” şarkısının bilimsel makalelerde ne kadar sık kullanıldığını inceledi. Bu çalışmada The Clash’ın ilgili şarkısı 408 referansla öne çıkarken, The Beatles’ın “The Long and Winding Road” parçası 236, Bob Dylan’ın “The Times They Are A’Changin’” ifadesi ise 128 referansla listelendi.
Yeni PLoS ONE çalışması, bu çizgiyi daha geniş bir çerçevede sürdürüyor. Araştırmacılar, The Beatles’ın bilim dünyasına ne kadar derinden sızdığını zaten uzun süredir fark ettiklerini belirtiyor. Yazar ekibinin de Beatles hayranı olması, konunun sistematik biçimde ele alınmasında etkili olmuş görünüyor. Ekip, bilimsel yayınlardaki örnekleri tarayarak hem doğrudan grup adına yapılan atıfları hem de şarkı adlarının dönüştürülmüş versiyonlarını değerlendirdi.
Ortaya çıkan tablo, The Beatles’ın yalnızca eğlenceli başlık oyunlarında değil, daha geniş bilimsel dil içinde de kalıcı bir yer edindiğini gösteriyor. Temmuz 2025 itibarıyla yapılan hızlı bir Nature taramasında, doğrudan The Beatles’a referans veren 116 içerik bulunduğu belirtiliyor. Bu sayı tek başına tüm tabloyu açıklamasa da, grubun bilimsel yayın dilinde ne kadar görünür olduğuna dair somut bir fikir veriyor.
The Beatles etkisi sadece makale başlıklarıyla sınırlı değil. İlaç keşfi alanında, yeni bir ilacı mevcut en iyi tedavilere göre anlamlı biçimde daha yüksek faydayla pazara sunmanın zorluğu “better than The Beatles” problemi olarak anılıyor. Yani grup adı, burada doğrudan kültürel bir kıyas ölçütüne dönüşmüş durumda. Benzer şekilde NASA da buz çekirdekli tepeler, yani “pingos”, üzerine bir araştırma projesine Pingo STARR adını vermişti. Açılımı SubTerranean Aquifer Reconnaissance and Reconstruction olan bu isim, Ringo Starr’a açık bir gönderme taşıyor.
Bu tür örnekler, bilimsel iletişimin tamamen kuru ve mekanik bir dil kullanmak zorunda olmadığını hatırlatıyor. Elbette bu göndermeler araştırmanın bilimsel değerini belirlemiyor; ancak akademik yazımın insan tarafını görünür kılıyor. The Beatles’ın bu alanda zirvede yer alması da şaşırtıcı sayılmaz. Grup, geniş katalogu ve kolay dönüştürülebilen şarkı adları sayesinde araştırmacılara bol malzeme sunuyor. Yeni çalışma da bunu sayısal olarak görünür hale getirerek, bilim literatüründe pop müzik izlerinin ne kadar yaygın olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.
