Qualcomm ile Arm arasındaki süren hukuk mücadelesinde Delaware’deki federal mahkemeden dikkat çekici bir değerlendirme geldi. Davaya bakan Yargıç Maryellen Noreika, CPU mimarisi tarafında bugün için pratik seçeneklerin esasen Arm ve Intel’in x86 ekosistemi olduğunu, RISC-V’nin ise henüz gerçek anlamda kullanılabilir bir alternatif seviyesine gelmediğini ifade etti.
Anlaşmazlığın kökeni, Qualcomm’un 2021’de Arm tabanlı CPU çekirdekleri geliştiren Nuvia’yı $1.4 milyar karşılığında satın almasına dayanıyor. Bu satın alma, Qualcomm’un Oryon CPU çekirdek geliştirme programını hızlandırdı. Ancak Arm, Nuvia ile yaptığı Architecture License Agreement kapsamındaki hakların otomatik olarak Qualcomm’a devredilemeyeceğini ve yeni onay ya da yeni bir lisans gerektiğini savundu. Mahkeme sürecinde Noreika, özellikle Qualcomm’un Arm ile kendi ALA sözleşmesinin 2033’e kadar geçerli olması nedeniyle Qualcomm’un yorumuna yakın bir tutum aldı.
Buna ek olarak Qualcomm, 2024’te Arm’a karşı ayrı bir dava açtı. Şirket, Arm’ın sözleşme kapsamında sağlanması gereken mimari doğrulama araçlarını, yazılım yamalarını ve çip test/destek teknolojilerini vermediğini öne sürüyor. Qualcomm ayrıca en çok kayrılan müşteri fiyatlandırma hükümlerinin ihlal edildiğini, Meta Platforms ile olası bir çip anlaşmasının zarar gördüğünü ve Arm v10 mimarisi için aşırı yüksek telif talep edildiğini iddia ediyor.
Güncel duruşmada Arm tarafı, 2033’e kadar süren lisans ilişkisini ve Arm’ın RISC-V ile x86 kaynaklı rekabet baskısı altında olduğunu savundu. Ancak Yargıç Noreika, özellikle RISC-V’nin bugünkü uygulanabilirliğini sorguladı. Mahkeme salonundaki değerlendirmeye göre, RISC-V teoride önemli bir baskı unsuru olsa da bugün kurumsal ölçekte somut ve yaygın bir alternatif olarak görülmüyor. Tanık tarafı da Çin merkezli bazı erken tasarımlar dışında, RISC-V’nin kurumsal veri merkezlerinde henüz yolun başında olduğunu kabul etti.
Bu tablo, RISC-V cephesinde hiç ilerleme olmadığı anlamına gelmiyor. Mart 2026’da tanıtılan Alibaba XuanTie C950, kenar yapay zeka hedefiyle geliştirilen 64-bit bir RISC-V işlemcisi olarak öne çıkmıştı. Tek kalıp üzerinde 64 çekirdek taşıyan çipin saat hızı 3.20GHz’e kadar ölçeklenebiliyor. Her kümede 8 çekirdek bulunuyor ve kümeler yüksek hızlı AMBA CHI bağlantılarıyla birbirine bağlanıyor. Ayrıca matris ve vektör hızlandırma birimlerinin doğrudan çipe entegre edilmesi, bazı AI iş yüklerinde harici GPU ihtiyacını azaltmayı amaçlıyor.
Bununla birlikte mahkemede ortaya konan temel nokta değişmedi: RISC-V, özellikle enterprise veri merkezi tarafında henüz başlangıç aşamasında. Kısa vadede CPU mimarisi rekabetinin ana ekseni Arm ve x86 olmaya devam ediyor. RISC-V’nin daha geniş kabul görmesi ise yalnızca donanımın değil, yazılım, araç zinciri ve ekosistem desteğinin de olgunlaşmasına bağlı görünüyor.
