ABD Başkanı Donald Trump, Taiwan’a yönelik bekleyen $14 milyarlık silah satış paketini Çin ile müzakerelerde kullanılabilecek “çok iyi bir pazarlık kozu” olarak tanımladı. Trump, paketi henüz onaylamadığını ve şimdilik beklemede tuttuğunu belirtti. Söz konusu paketin içinde PAC-3 MSE önleyicileri ile NASAMS hava savunma füzeleri yer alıyor; paket, Kongre’nin ocak ayında verdiği onayın ardından imzaya hazır durumdaydı.
Açıklama, Trump’ın Pekin’de Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile yaptığı iki günlük zirvenin ardından geldi. Xi, Taiwan’ın iki ülke ilişkilerindeki “en önemli mesele” olduğunu ve bu konuda yapılacak bir hatanın “çatışmalara hatta savaşlara” yol açabileceğini söyledi. Trump da Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada, Taiwan’a silah satışını Xi ile “çok ayrıntılı” biçimde görüştüklerini ifade etti.
Taiwan tarafı ise Çin’i Hint-Pasifik bölgesindeki “tek istikrarsızlaştırıcı unsur” olarak nitelendirdi. Taiwan Devlet Başkanı Lai Ching-te’nin sözcüsü Karen Kuo, ABD ile Taiwan arasındaki silah satışlarının Washington’ın Taiwan Relations Act kapsamındaki güvenlik taahhüdünü yansıttığını söyledi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da ülkesinin Taiwan politikasının “değişmediğini” ve Çin’in adayı zor kullanarak almaya çalışmasının “korkunç bir hata” olacağını belirtti.
ABD’de hem Cumhuriyetçi hem Demokrat senatörlerden oluşan bir grup da Trump’a seyahati öncesinde mektup göndererek Taiwan savunmasının bir pazarlık aracı haline getirilmemesi çağrısında bulundu. Buna karşın Trump, konuyu daha işlemsel bir çerçevede ele aldı ve Çin’in “çok güçlü, büyük bir ülke”, Taiwan’ın ise “çok küçük bir ada” olduğunu söyledi; ayrıca Taiwan’ın “biraz sakin olması” gerektiğini ekledi.
Gelişme, yarı iletken tedarik zinciri açısından da dikkat çekiyor. Taiwan, TSMC üzerinden dünyanın en gelişmiş çip üretiminin %90’dan fazlasını gerçekleştiriyor. Nvidia, AMD, Apple ve Qualcomm gibi şirketlerin üretiminde kritik rol oynayan bu kapasite, adanın “silicon shield” olarak anılan stratejik öneminin temelini oluşturuyor. ABD ile Taiwan arasında bu yıl yapılan ticaret anlaşması, Taiwan şirketlerinin ABD’de $500 milyarı aşan yarı iletken yatırımını içeriyor; TSMC de Arizona’da $165 milyarlık fab kapasitesi kuruyor. Ancak ileri üretim süreçlerinin büyük bölümü halen Taiwan’da bulunuyor.
