Google, yeni hava tahmin modeli WeatherNext 3 ile enerji sektörünün yakından izlediği bir alana doğrudan girmiş oldu. Model, yerden 100 metre yükseklikteki rüzgâr hızını tahmin edebiliyor; bu seviye modern rüzgâr türbinlerinin çalışma yüksekliğine yakın. Buna ek olarak bulut örtüsü ve yüzeye ulaşan güneş ışınımı da tahmin ediliyor. Sistem her saat güncelleniyor ve bu da rüzgâr ile güneş üretimini öngörmeye çalışan şebeke işletmecileri, enerji yatırımcıları ve geliştiriciler için ticari açıdan önemli bir veri seti anlamına geliyor.
3 Eylül’de kullanıma sunulan WeatherNext 3, küresel ölçekte saatlik tahmin üretiyor ve yüzey sıcaklığı ile nem gibi değişkenlerde 5 km’ye kadar çözünürlük sunuyor. Bir önceki sürüm WeatherNext 2 ise 25 km’lik ızgara yapısında çalışıyor ve altı saatte bir yenileniyordu. Google’ın bu sürümde öne çıkardığı yeni enerji değişkenleri, rüzgâr ve güneş santrallerinin ne kadar elektrik üreteceğini daha doğru tahmin etmeye ve bunun talep tarafıyla eşleştirilmesine yardımcı olmayı hedefliyor.
Tüketici tarafında WeatherNext 3, Google Search, Gemini, Google Maps ve Google Maps Platform Weather API içinde kullanılmaya başlandı. Ancak ticari tarafta asıl önemli nokta, aynı tahmin verilerinin BigQuery ve Earth Engine üzerinden sorgulanabilmesi ya da Google Cloud Storage aracılığıyla toplu olarak indirilebilmesi. Bu yapı, müşterinin ayrıca model kurması gerekmeden veriye erişmesini sağlıyor.
Enerji sektöründe bu tür tahminlerin değeri son yıllarda arttı. Çünkü elektrik üretim tarafında yeni kapasitenin büyük bölümü yenilenebilir kaynaklardan geliyor. S&P Global Market Intelligence’ın US Grid Outlook 2026 raporuna göre bu yıl planlanan 90GW üzerindeki yeni kapasite ilavesinin 51.2GW’ı güneş, 25.7GW’ı ise enerji depolama tarafında. Rüzgâr ve güneş üretimi talebe göre değil hava koşullarına göre şekillendiği için, sisteme eklenen her yeni GW kısa vadeli tahminlerin doğruluğunu daha kritik hale getiriyor.
Tüketim tarafında ise yük artışının önemli kaynaklarından biri veri merkezleri. S&P Global, Kuzey Amerika genelinde veri merkezi yayılımını elektrik talebindeki son artışın başlıca nedenlerinden biri olarak gösteriyor. Deloitte’un 2026 Power and Utilities Industry Outlook çalışmasına göre tepe talebin 2035’e kadar yaklaşık %26 artması, yalnızca veri merkezi talebinin ise 176GW seviyesine ulaşması mümkün. Bu da 2024 düzeyinin yaklaşık beş katına işaret ediyor.
Tahmin hatalarının maliyeti de doğrudan hissediliyor. Bir işletmeci rüzgâr üretimini düşük tahmin ederse açığı kapatmak için kısa sürede, çoğu zaman beklemede tutulan ve daha pahalı çalışan gaz santrallerinden elektrik almak zorunda kalabiliyor. Üretim fazla tahmin edilirse bu kez şebekenin kaldıramadığı rüzgâr ve güneş santralleri kısıntıya gidiyor. Her iki durumda da sorun, hava koşullarına bağlı üretimin yeterince doğru öngörülememesi.
Google’ın girdiği pazar yeni değil. Vaisala, Solcast, DNV’nin WindGEMINI çözümü, IBM HyperWatch ve Jua gibi şirketler bu alanda hâlihazırda faaliyet gösteriyor. Google’ın farkı ise erişim katmanı. Aynı tahmin verisi BigQuery’de tablo, Earth Engine’de katman, Google Maps Platform’da API ve Google Search’te varsayılan sonuç olarak kullanılabiliyor. Saatlik yenileme de, uzman tedarikçilerin öne çıkardığı güncelleme sıklığı avantajını azaltıyor.
Teknik tarafta WeatherNext 3’ün ana iddiası, simülasyon çıktıları yerine gerçek gözlemlerden öğrenmesi. Google’a göre önceki nesil yapay zekâ hava modelleri, sayısal hava tahmini sistemlerinin çıktılarına dayanıyordu ve bu da yaklaşık altı saatlik veri gecikmesi yaratıyordu. Yeni model ise canlı jeosenkron uydu görüntülerini ve tekil meteoroloji istasyonu ölçümlerini kullanıyor. Yine de sayısal hava tahminine bağımlılık tamamen kalkmış değil; yalnızca azaltılmış durumda. Kalan veri gecikmesinin de yaklaşık yedi saatten üç ila dört saate indiği belirtiliyor.
Doğruluk tarafında paylaşılan rakamların dikkatli okunması gerekiyor. Google, yağış tahminlerinde NASA IMERG’e karşı %60’a kadar, MRMS radarına karşı %30’a kadar ve yağmur ölçer verilerine karşı %10’a kadar iyileşme bildirdi. Bunlar farklı karşılaştırma tabanları ve “up to” ifadesi en iyi senaryoyu temsil ediyor. Bağımsız üçüncü taraf doğrulaması lansmanla birlikte yayımlanmış değil. Bu nedenle enerji şirketleri için asıl belirleyici unsur, modelin kendi hizmet bölgelerinde ve kendi varlıkları üzerinde nasıl performans göstereceği olacak.
Google’ın bu alandaki ilgisi yalnızca dış müşterilerle sınırlı değil. Veri merkezi büyümesi nedeniyle artan elektrik talebi, teknoloji şirketlerinin de içinde olduğu bir baskı yaratıyor. Google’ın kendi tesisleri için çoklu GW seviyesinde yenilenebilir enerji tedarik anlaşmaları imzaladığı da biliniyor. Bu açıdan bakıldığında rüzgâr ve güneş üretimini daha doğru öngörmek, şirketin kendi operasyonel ihtiyaçlarıyla da örtüşüyor. Öte yandan kurumsal erişim için fiyatlandırma henüz açıklanmış değil; BigQuery ve Earth Engine kullanımının standart Cloud sorgu ücretleriyle mi yoksa ayrı bir lisansla mı sunulacağı belirsizliğini koruyor.
